مروری بر خواص گیاه دارویی هندوانه ابوجهل و کاربردهای سنتی و درمانی آن
نویسندگان
1 گروه زیست شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.83078/SJOAPB.2025.1218142چکیده
گیاهان دارویی به عنوان منابع غنی برای درمان شناخته میشوند و استفاده از آنها سابقهای به قدمت تاریخ بشر دارد. گیاهان دارویی با اثرات جانبی کمتر و کارایی بالا، به عنوان گزینههای مؤثر برای درمان بیماریها مطرح میشوند. تحقیقات نشان میدهد که بیش از ۲۳۰۰ گونه گیاه با خواص دارویی، ادویهای، آرایشی، بهداشتی و عطری وجود دارد که ۳۰۰ تا ۴۰۰ نوع از آنها در طب سنتی تجویز میگردد. در این میان، هندوانه ابوجهل ( Citrullus colocynthis )، به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و درمانی در پژوهشهای متعددی مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله به بررسی جامع ساختار، ترکیبات شیمیایی و تأثیرات درمانی هندوانه ابوجهل میپردازد. هدف این مقاله، ارائه یک نمای کلی و بهروز از اهمیت و ارزشهای درمانی هندوانه ابوجهل در طب سنتی و مدرن است. هندوانه ابوجهل با دارا بودن ترکیبات فعالی مانند فلاونوئیدها، آلکالوئیدها و اسیدهای چرب، خواص ضد دیابتی، ضد التهابی، ضد میکروبی و ضد سرطانی از خود نشان داده است. این گیاه بهطور گسترده در درمان بیماریهای متابولیک، عفونتها و حتی برخی از انواع سرطانها مورد مطالعه قرار گرفته و نتایج امیدوارکنندهای به همراه داشته است. با این حال، نیاز به تحقیقات بیشتر برای شناخت کامل مکانیسمهای اثر و ایمنی مصرف آن در کاربردهای بالینی احساس میشود. در نهایت، این مقاله بر اهمیت حفظ و بهرهبرداری پایدار از گیاهان دارویی مانند هندوانه ابوجهل تأکید میکند و نقش آنها را در توسعه داروهای طبیعی و کاهش وابستگی به داروهای شیمیایی پرعارضه برجسته میسازد.
