پتانسیل درمانی ژرانیول و منتول در بهبود فیبروز و التهاب کبدی القاء شده توسط انسولین آمورف: دیدگاه‌های مولکولی و بافت‌شناسی از یک مدل درون‌تنی

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه زیست‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی؛ مرکز تحقیقات بیوسنسور، پژوهشکده علوم سلولی- مولکولی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

3 گروه زیست‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه زیست‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
https://doi.org/10.71504/SJOAPB.2025.1231181
چکیده

هدف: تجمع غیرطبیعی پروتئین‌ها به‌ویژه در شرایط استرس‌زا یکی از عوامل کلیدی در بروز بیماری‌های مزمن است. انسولین به‌عنوان یک پروتئین حساس به تغییرات فیزیکوشیمیایی، در شرایط نامناسب می‌تواند به فرم آمورف یا فیبری تجمع یابد و منجربه بروز سمّیت سلولی و پاسخ‌های التهابی گردد. در این مطالعه، اثر ترکیبات طبیعی ژرانیول و منتول به‌صورت منفرد و ترکیبی بر آسیب‌های بافتی و التهابی ناشی از انسولین آمورف در مدل حیوانی مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: ۳۶ موش نر ویستار به شش گروه آزمایشی تقسیم شدند و به ‌مدت ۲۱ روز متوالی تحت تزریق زیرجلدی ترکیبات مختلف قرار گرفتند. سطوح سیتوکین‌های التهابی (IL-1β، IL-6، TNF-α) با روش ELISA، و تغییرات بافتی و فیبروتیک کبد از طریق رنگ‌آمیزی‌های H&E، Masson’s Trichrome، α-SMA و Ki-67 مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که انسولین آمورف موجب افزایش قابل‌توجه سطوح سیتوکین‌های التهابی، تخریب ساختار سلولی، تجمع چربی و فیبروز کبدی می‌شود (p<0.001). در مقابل، تیمار با ژرانیول و منتول، به‌ویژه در ترکیب همزمان، منجربه کاهش معنی‌دار شاخص‌های التهابی و فیبروتیک و بهبود ساختار هیستوپاتولوژیک کبد گردید. بیان پروتئین α-SMA در گروه‌های درمانی کاهش یافته و شاخص تکثیر سلولی Ki-67 در مقایسه با گروه انسولین آمورف بهبود یافت. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که این ترکیبات می‌توانند به‌عنوان عوامل طبیعی با خواص ضدالتهابی و ضدّ آمیلوئیدی در پیشگیری و درمان آسیب‌های کبدی مرتبط با تجمع پروتئین‌ها مورد توجه قرار گیرند.