کارکردها و معیارهای احراز سببیت موضوعی در رویۀ داوری سرمایهگذاری بینالمللی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق تجارت و سرمایهگذاری بینالمللی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استاد مدعو دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2021.320398.2720چکیده
با نظر به جایگاه سببیت در حقوق بینالملل سرمایهگذاری که بهعنوان حلقۀ واسط میان مراحل احراز مسئولیت دولت میزبان و ارزیابی خسارت عمل میکند، احراز رابطۀ سببیت از اهمیت زیادی در دعاوی سرمایهگذاری بینالمللی برخوردار است. ازاینرو، این مقاله با تمرکز بر سببیت موضوعی، از یک سو بهدنبال شناسایی عواملی است که میتوانند با وجود اقدام متخلفانۀ دولت، بهعنوان سبب منحصر زیان سرمایهگذار قلمداد شوند و از سوی دیگر، در پی معیار احراز رابطۀ سببیت موضوعی در فرض تعدد اسباب است. در خصوص عوامل مؤثر بر احراز رابطۀ سببیت، این مقاله بدین نتیجه میرسد که تصمیمات نادرست تجاری سرمایهگذار، شرایط عمومی اقتصادی دولت میزبان و فعل توأم با حسن نیت شخص ثالث میتوانند در زمرۀ عواملی قرار بگیرند که قادر به قطع رابطۀ سببیت بین اقدام متخلفانۀ دولت میزبان و زیان مورد ادعا هستند. در خصوص معیارهای احراز رابطۀ سببیت موضوعی نیز، این مقاله با توجه به امکان وقوع عامل مداخلۀ انسانی در حد فاصل نقض معاهده و زیان سرمایهگذار، توصیه میکند که در فرض تعدد اسباب، استفاده از معیار «شرط کافی» بهجای ضابطۀ «شرط لازم» بهتر میتواند به دیوان داوری در شناسایی اسباب موضوعی زیان یاری برساند.