راهبردهای کاربرد اکتینومیست‌های ریزوسفری به‌عنوان الیسیتورهای محرک رشد گیاه بر صفات مورفولوژیکی، ویژگی‌های فیزیولوژیکی و تولید متابولیت‌های ثانویه در گیاه خرفه (Portulaca oleracea L.)

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم، ایران

2 گروه زيست شناسی، ، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 2. دانشيار گروه زيست شناسي، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامي، قم، ايران.

doi
چکیده

هدف : استفاده از میکروارگانیسم‌های محرک رشد گیاه به عنوان جایگزینی پایدار برای نهاده‌های شیمیایی، نقش مهمی در بهبود رشد و عملکرد گیاهان زراعی و دارویی دارد. روش ها: اثر دو جدایه اکتینومیستی BG و BW بر برخی صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی گیاه خرفه (Portulaca oleracea L.) مورد بررسي قرار گرفت. صفات مورفولوژیکی شامل طول ساقه، تعداد برگ، طول و عرض برگ و همچنین صفات فیزیولوژیکی شامل محتوای کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، کاروتنوئیدها، فلاونوئیدها، آنتوسیانین‌ها، فعالیت آنزیم پراکسیداز و نیترات ردوکتاز مورد ارزیابی قرار گرفتند. يافته ها: نتایج نشان داد که تلقیح گیاه با جدایه‌های اکتینومیستی اثر معنی‌داری بر اکثر صفات فیزیولوژیکی داشت. بیشترین مقادیر کلروفیل a، کلروفیل کل، کاروتنوئیدها، فلاونوئیدها، آنتوسیانین‌ها و فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز در تیمار BG مشاهده شد. در مقابل، فعالیت آنزیم پراکسیداز تحت تأثیر تیمارها تغییر معنی‌داری نشان نداد. از نظر صفات مورفولوژیکی، تیمار BW موجب افزایش تعداد برگ و هر دو جدایه باعث افزایش عرض برگ نسبت به شاهد شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که جدایه‌های اکتینومیستی، به ویژه جدایه BG، از طریق بهبود ظرفیت فتوسنتزی، متابولیسم نیتروژن و افزایش ترکیبات آنتی‌اکسیدانی، موجب بهبود وضعیت فیزیولوژیکی گیاه خرفه شده است. نتيجه گيري: نتایج نشان داد جدایه‌های اکتینومیستی، به‌ویژه BG، با افزایش رنگیزه‌های فتوسنتزی، ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و فعالیت نیترات ردوکتاز، موجب بهبود وضعیت فیزیولوژیکی و برخی شاخص‌های رشد گیاه خرفه شدند و می‌توانند به عنوان کود زیستی مؤثر در تولید پایدار این گیاه مورد استفاده قرار گیرند.