مقایسه اثربخشی مداخله درمانی مبتنی بر شفقت ورزی و طرحواره درمانی بر شدت علائم بالینی و سوگیری شناختی در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی
نویسندگان
1 گروه روانشناسی عمومی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
2 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
doi
چکیده
مقدمه و هدف: اختلال اضطراب اجتماعی بهمنزله ترس دائمی و شدید از موقعیتهایی است که در آنها فرد در میان جمع دیگران واقع شده یا میبایست در جلوی آنها فعالیتی را به نمایش گذارد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مداخله درمانی مبتنی بر شفقتورزی و طرحواره درمانی بر شدت علائم بالینی و سوگیری شناختی در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. روش کار: روش پژوهش نیمهآزمایشی و طرح پژوهشی پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری شامل زنان مراکز نگهداری روزانه سالمندان شهر گرگان در سال 1403 بود که از بین آنها نمونهای به تعداد 45 نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی در سه گروه جایدهی شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای اضطراب اجتماعی کانور و همکاران (2000)، شدت علائم بالینی دراگاتیس و همکاران (1973) و سوگیری شناختی ویسمن و بک (1978) استفاده شد. پروتکلهای درمانی شفقتورزی و طرحواره درمانی یانگ و همکارا (2003) برای گروههای آزمایشی اجرا شد. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی و با کمک نرمافزار SPSS ویراست 26 تجزیه و تحلیل شد. یافتهها: نتایج نشان داد طرحواره درمانی بیشتر از درمان مبتنی بر شفقتورزی بر کاهش شدت علائم بالینی تأثیر داشت (001/0P˂). همچنین طرحواره درمانی بیشتر از درمان مبتنی بر شفقتورزی بر کاهش سوگیری شناختی تأثیر داشت (001/0P˂). ماندگاری این نتایج تا مرحله پیگیری نیز حفظ شد. نتیجهگیری: بر اساس یافتههای مذکور میتوان نتیجهگیری کرد که استفاده از محتوا و دستورالعملهای درمان شفقتورزی و طرحواره درمانی برای کاهش شدت علائم بالینی و سوگیری شناختی در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی مناسب است.