مقایسه اثربخشی مداخله درمانی مبتنی بر شفقت ورزی و طرحواره درمانی بر شدت علائم بالینی و سوگیری شناختی در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی عمومی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

doi
چکیده

مقدمه و هدف: اختلال اضطراب اجتماعی به‌منزله ترس دائمی و شدید از موقعیت­هایی است که در آن­ها فرد در میان جمع دیگران واقع شده یا می‌بایست در جلوی آن­ها فعالیتی را به نمایش گذارد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مداخله درمانی مبتنی بر شفقت­ورزی و طرحواره درمانی بر شدت علائم بالینی و سوگیری شناختی در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. روش کار: روش پژوهش نیمه­آزمایشی و طرح پژوهشی پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری شامل زنان مراکز نگهداری روزانه سالمندان شهر گرگان در سال 1403 بود که از بین آن­ها نمونه­ای به تعداد 45 نفر به روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب و به­صورت تصادفی در سه گروه جایدهی شدند. برای جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه­های اضطراب اجتماعی کانور و همکاران (2000)، شدت علائم بالینی دراگاتیس و همکاران (1973) و سوگیری شناختی ویسمن و بک (1978) استفاده شد. پروتکل‌های درمانی شفقت‌ورزی و طرحواره درمانی یانگ و همکارا (2003) برای گروه‌های آزمایشی اجرا شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی و با کمک نرم­افزار SPSS ویراست 26 تجزیه و تحلیل شد. یافته­ها: نتایج نشان داد طرحواره درمانی بیشتر از درمان مبتنی بر شفقت‌ورزی بر کاهش شدت علائم بالینی تأثیر داشت (001/0P˂). هم‌چنین طرحواره درمانی بیشتر از درمان مبتنی بر شفقت‌ورزی بر کاهش سوگیری شناختی تأثیر داشت (001/0P˂). ماندگاری این نتایج تا مرحله پیگیری نیز حفظ شد. نتیجه­گیری: بر اساس یافته­های مذکور می­توان نتیجه­گیری کرد که استفاده از محتوا و دستورالعمل‌های درمان شفقت‌ورزی و طرحواره درمانی برای کاهش شدت علائم بالینی و سوگیری شناختی در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی مناسب است.