واکاوی اصول معناپردازی در یادمانهای شهدای شهر تهران
نویسندگان
1 استادیار، گروه معماری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
2
3 Department of Architecture, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran
4 استاد یار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
doi
چکیده
یادمانهای شهدا یادآور هویت و اقتدار ملی هستند و طراحان آن به باززندهسازی تاریخ و فرهنگ کشور و بزرگداشت یاد شهیدان میپردازند. این مفاهیم در وجوه ساختاری و فرمی یادمانها، همراه با نشانه و معنا نمایان میگردد و عدم توجه، معناپردازی و ادراک معانی را برای مخاطب دشوار و کارکرد و هویت آثار را مختل مینماید. هدف پژوهش واکاوی اصول معناپردازی در آثار معماری و سوال پژوهش چیستی اصول معناپردازی در یادمانهای شهدای شهر تهران است.نتایج از روش کیفی-کمی، جمعآوری دادهها بهصورت کتابخانهای-میدانی و با ابزار مصاحبه بهدستآمده و جامعه آماری دو دسته 30نفره از خبرگان و سه یادمان با نمونهگیری غیراحتمالی و شیوه تحلیل، کدگذاری باز، محوری و گزینشی بوده و نتایج مصاحبه با ماتریس بیمقیاسی و فازی و رتبهبندی دادهها حاصل شده که نشان میدهد اصول معناپردازی در فرم و کارکرد این آثار هویدا و اعتقادات، باورها و ارزشهای طراح از طریق فرم، مصالح، رنگ، تناسبات و ابعاد، نورپردازی و به طور کلی عناصر ساختاری و کالبدی متجلی میشود. این اصول شامل نماد، معانی صریح، بینامتنی و ضمنی و نیز نشانههای تداعیگرایانه و ادراکی است که در مواجهه با بنا به ادراکات و تفاسیر مخاطب منجر میگردد. مولفههای معناپردازی در سه دسته کالبدی، معنایی و عملکردی طبقهبندی گردیده که مولفههای کالبدی دارای بالاترین رتبه بوده و درمیان عوامل کالبدی، نقش تناسبات و توجه به عمودی بودن، برخورداری از فرم انتزاعی و کیفیت چندحسی و نوع قرارگیری در مکان حائز بیشترین اهمیت در معناپردازی به صورت ضمنی و عینی در مخاطب اثر معماری است.
