فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر، شناخت تأثیر تجربه جستجوی اطلاعات، دانش موضوعی، و زبان کاربر، بر رفتار توقف جستجوی اطلاعات در میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز است. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی، و از نقطه‌نظر روش‌شناسی، پژوهشی کمی است. نمونه مورد مطالعه، بر اساس پژوهش‌های مشابه، 80 دانشجوی تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز بود. دانشجویان دو وظیفه ساده و دو وظیفه پیچیده را به زبان‌های فارسی و انگلیسی در موتور کاوش گوگل جستجو کردند. تراکنش‌های آنها توسط نرم‌افزار کمتازیا ضبط ‌شد. سطح تجربه جستجوی کاربران، با استفاده‌ از پرسشنامه‌ای برگرفته از پرسشنامه سواد اطلاعاتی قاسمی (1385) تعیین شد. پس از تأیید روایی صوری پرسشنامه، محاسبه پایایی آن بر اساس ضریب آلفای کرونباخ، مقدار 75/0 را به دست داد. بر اساس نمره کسب‌کرده از این پرسشنامه، کاربران در سه گروه با تجربه کم، متوسط، و زیاد قرار گرفتند. همچنین دانش موضوعی کاربران از موضوع وظایف، در دو سطح «فاقد دانش موضوعی یا دانش اندک»، و «دانش متوسط یا زیاد» تعیین شد. با مشاهده چندین‌باره فایل‌های ثبت تراکنش کاربران با سامانه، توقف جستجوی اطلاعات کاربران در هر وظیفه، در دو نوع توقف خوب (به دلیل یافتن پاسخ) و بد (به دلیل ناکامی در یافتن پاسخ) تعیین شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون‌های تی گروه‌های مستقل، تحلیل واریانس یک‌راهه، و یو‌‌ مان-ویتنی، و نرم‌افزار SPSS استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد با افزایش سطح دانش موضوعی کاربر، نرخ توقف خوب به طور معنا‌داری افزایش و نرخ توقف بد، کاهش یافته است. همچنین مشاهده شد که نوع توقف جستجو، در کاربرانی با سطوح مختلف تجربه جستجو، تفاوت معنا‌داری دارد. نتایج آزمون تعقیبی نیز نشان داد با افزایش سطح تجربه جستجو، نرخ توقف خوب افزایش  و نرخ توقف بد، کاهش یافته است. در نهایت، بالاتر بودن رتبه میانگین نوع توقف جستجوی اطلاعات در جستجو به زبان فارسی، حاکی از بیشتر بودن توقف خوب و کمتر بودن توقف بد، در جستجو به زبان فارسی است. نتیجه‌گیری: با توجه به تأثیر تجربه جستجو، زبان کاربر، و دانش موضوعی بر نوع توقف جستجوی اطلاعات، اتخاذ تدابیری چون برگزاری کارگاه‌های آموزش مهارت‌ها و فنون جستجوی اطلاعات، لحاظ نمودن عامل زبان کاربر در مدل‌های داده‌ای سامانه‌های توصیه‌گر شخصی‌سازی‌شده، بهره‌گیری از سامانه‌های بازیابی بین زبانی، و شخصی‌سازی سامانه‌های بازیابی اطلاعات، به‌منظور پیشنهاد پرسش‌ها و ارائه نتایج، متناسب با سطح دانش کاربران، توصیه می‌شود.