مطالعه دلفی درباره عوامل کالبدی موثر بر ارتقا هوش هیجانی کودکان در محیط¬های پیش دبستانی

نویسندگان

1 استاد تمام دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران

2 دانشیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان) اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری معماری، دانشکده هنر و معماری، گروه معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.

4 گروه روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
چکیده

با وجود تاثیرات شناخته‌شده‌ی هوش هیجانی در رشد اجتماعی و عاطفی کودکان، تاکنون پژوهش‌های اندکی به بررسی تأثیر ویژگی‌های کالبدی محیط‌های پیش‌دبستانی بر این موضوع پرداخته‌اند. کمبود استانداردهای طراحی مناسب  مانع از رشد بهینه‌ی هوش هیجانی کودکان شده و تأثیرات منفی در پی دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل کالبدی مؤثر بر ارتقاء هوش هیجانی کودکان در محیط‌های پیش‌دبستانی انجام شده است. اهمیت هوش هیجانی ایجاب می‌کند که طراحی محیط‌های آموزشی این قابلیت‌ها را تقویت نماید. این پژوهش‌ به روش پیمایشی و با استفاده از تکنیک دلفی در چند گام انجام شده است. روش جمع‌آوری اطلاعات پس از مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی، پرسش‌نامه‌ی محقق‌ساخته‌ای است که مؤلفه‌های کالبدی مؤثر بر هوش هیجانی کودکان را مورد مطالعه قرار می‌دهد. جامعه‌ی آماری پژوهش، 22 نفر از متخصصان حوزه معماری و روانشناسی محیط هستند. روش نمونه گیری گلوله‌برفی می­باشد. در این پژوهش با استفاده از تکنیک کدگذاری باز و محوری و تشکیل جدول هدف-محتوا، پرسش‌نامه‌ی محقق‌ساخته در قالب ۴۹ گویه شکل گرفته و توسط متخصصان تکمیل گردیده است. در نهایت، نتایج به روش تحلیل عاملی کیو استخراج شده و فرایند تأثیر مؤلفه‌ها بر متغیرهای پژوهش مورد بررسی قرار گرفته‌اند. بر اساس یافته‌های تحقیق، تاثیرگذارترین عوامل بر هوش هیجانی کودکان از دیدگاه متخصصان در هفت گروه: هدایت بصری و خوانایی محیط، غنای حسی در محیط طبیعی، فضاهای آموزشی تعامل‌پذیر، فضای بازی، تنوع و انعطاف‌پذیری محیط، ارتباط درون و بیرون، آسایش روانی و فیزیکی جای گرفتند که طراحی محیط‌های پیش‌دبستانی با در نظر گرفتن این عوامل می‌تواند موجب بهبود هوش هیجانی کودکان شود.