مدلیابی مفهومی تأثیر مؤلفههای معماری بر ارتقا هوش بصری دانشآموزان (مورد مطالعه: مدارس ابتدایی دخترانه شهر تهران)
نویسندگان
1 گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار/ دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
3 گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
پژوهش حاضر در جستجوی یک مدل مفهومی برای تبیین تأثیر عناصر معماری در افزایش هوش بصری کودکان می باشد. با توجه به اینکه فضاهای فیزیکی دارای معانی غنی چندلایه و تأثیرات حسی و شناختی بر کاربران خود هستند، میتوان ادعا کرد که تجربه فضایی کودکان در فرآیند رشد ذهنی و ادراکی نقشی بنیادین محسوب می شود. طبق نظریه هوشهای چندگانه، هوش بصری-فضایی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای یادگیری در کودکان به شمار میرود و تربیت کودکانی خلاق و با اعتماد به نفس ایجاب میکند که در طراحی فضاهای آموزشی با هدف تقویت این نوع هوش، مداقه بیشتری گردد. این پژوهش با رویکرد کاربردی و از حیث روش شناسی توصیفی-پیمایشی انجام شده است. از طریق مطالعات نظری و با نظرسنجی کارشناسان و خبرگان، مؤلفههای معماری در ابعاد فیزیولوژی، فضایی، رفتاری و روانشناختی شناسایی و سپس پرسشنامهای بر مبنای این مؤلفهها طراحی و بین ۳۸۰ نفر از معماران و معلمان توزیع شده است. اطلاعات بدست آمده با نرم افزارهای LISREL و SPSS مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج این پژوهش، وجود رابطه معنادار بین مؤلفههای معماری و ابعاد مختلف هوش بصری از جمله تجسم فضایی، حل مسئله، تمرکز، یادگیری و خلاقیت را نشان میدهند. مدل مفهومی ارائه شده در این پژوهش، میتواند به عنوان یک مدل نظری، عملی و کاربردی برای طراحی فضاهای آموزشی در راستای پرورش هوش بصری دانشآموزان مورد بهره برداری قرار گیرد.
