ارزیابی مؤلفههای تاثیرگذار مدرنیته در بناهای تجاری با تحلیل چند معیاره تاپسیس
نویسندگان
1 پژوهشگر دکتری، گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه معماری،واحد تهران مرکز،دانشکاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
doi
چکیده
مدرنیته بهعنوان یکی از جریانهای فکری و فرهنگی مؤثر، تحولی بنیادین در معماری، بهویژه در ابعاد کالبدی و عملکردی بناها ایجاد کرده است. این جریان موجب دگرگونی در شیوههای ساخت، کارکرد فضاها و معناهای معماری گردیده است. در این میان، بناهای تجاری به سبب ارتباط مستقیم با فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی، بیشترین تأثیر را از مؤلفههای مدرنیته پذیرفتهاند.هدف پژوهش حاضر، شناسایی و ارزیابی مؤلفههای تأثیرگذار مدرنیته در بناهای تجاری با بهرهگیری از رویکرد تحلیل چندمعیاره است. در این پژوهش با مرور ادبیات نظری و تحلیل مقالات علمی مرتبط، مجموعهای از مؤلفهها و شاخصهای کلیدی مدرنیته در حوزه معماری و فضاهای تجاری استخراج گردید. این مؤلفهها ابعادی همچون ادراکی، کالبدی-فضایی، عملکردی، سبک زندگی، اجتماع پذیری سیاستهای ساخت و مقوله مدرنیته بوده که از چارچوب نظری بدست آمده است. سپس با بهکارگیری روش تحلیل چندمعیاره تاپسیس، اهمیت و اولویت هر یک از مؤلفهها بر 9 بنای منتخب در دوره زمانی پهلوی دوم تا پایان دهه 1390 بر اساس تبیین پرسشنامه مورد ارزیابی قرار گرفت. این روش با مقایسه گزینهها بر اساس فاصله از راهحل ایدهآل مثبت و منفی، امکان سنجش درجه اهمیت هر عامل را فراهم ساخت.. نتایج نشان داد که مولفه ادراکی از مهمترین شاخصهای مدرنیته در بناهای تجاری تهران محسوب میشوند. یافتههای پژوهش نشان داد که الگوی تحول مراکز تجاری در ایران از «عملکردگرایی کالبدی» به سوی «تجربهمحوری انسانی» تغییر یافته و مؤلفههای ادراکی، سبک زندگی و اجتماعپذیری بیشترین رشد را داشتهاند.
