فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به سخت بودن اقلیم در مناطق شمالی خلیج فارس، آثار محدودی از بناهای تاریخی این منطقه باقی مانده­است. همچنین در کتاب­ها و مقالات اندکی بطور جامع به بناهای این منطقه پرداخته شده­است. محقق از طریق مراجعه به متون تاریخ­نگاران، حقایق­نگاران و سفرنامه­نویسان، باستانشناسان و ایرانشناسانی که از این بناها دیدن کرده و آن­ها را ثبت کرده­اند، حقایق را ثبت و دسته­بندی و در دو دسته مساجد و بناهای آرامگاهی معرفی کرده­است. ابتدا منابع مرتبط جمع آوری و تحلیل محتوای گسترده روی متون انجام­شده و موارد فیش­برداری و فیش­ها مقوله­بندی شده­اند. این مطالب در قالب متنی درآمده و سپس در جداولی یکپارچه و کدگذاری شده­است که از آن طریق دو محور اصلی شامل الگو و مصالح، مقوله­بندی شده­اند. در نهایت مقوله­ها به تفکیک استان­ها در جدول نهایی مورد تحلیل و تطبیق قرار گرفته­اند تا به این سوال پاسخ داده­شود که مساجد و بناهای آرامگاهی تاریخی در حاشیه­شمالی خلیج فارس با چه الگوهای کالبدی و مصالحی ساخته شده­اند؟ مطالعات نشان داد که برخی الگوها و مصالح، در هر سه استان دیده شده­اند و برخی در بعضی استان­ها اولویت­های بالاتری داشته­اند. موارد مشترک در هر سه استان عبارتند از الگوی چهار­طاقی، وجود حیاط مرکزی (گونه درونگرا)، بدون حیاط یا حیاط در یک سمت (گونه برونگرا)، بالا بودن کف بنا از زمین، استفاده از گنبد، استفاده از شبستان، بکارگیری بادگیر و مناره. همچنین در خصوص مصالح، استفاده از سنگ در دیوارها، استفاده از چوب در سقف­ها، استفاده از ملات گچ و تزئینات گچ­بری در سه استان مشترک بوده است.