مُنصِّصات بر عموم و خصوص
نویسندگان
1 جامعه الشهید البهشتی ، طهران ، ایران
2
doi
چکیده
دو عنوان عام و خاص در متون تفسیری، فقهی و ادبی کاربردهای زیادی دارد؛ خاصه این دو اصطلاح اصولی و بلاغی در عبارات مفسران قرآن کریم، فراوان به کار رفته است؛ امری که سبب اصلی آن توجه جدی این عالمان به جایگاه بحث از عام و خاص در تفسیر قرآن کریم است. محققان علوم ادبی در مواردی دریافتهاند که الفاظ و سیاقاتی وجود دارد که کلام را صریح در یکی از این دو میگرداند و احتمالات دیگررا منتفی میسازد که از آن در زبان عربی به منصِّص تعبیر میشود. میتوان دوعنوان مُنصِّصات بر عموم و مُنصِّصات بر خصوص را بر این موارد نام نهاد. اگر چه به کرّات محققان به این نکته اشاره کردهاند؛ ولی تا کنون هرگز آن را چون بحثی مستقل و دربرگیرندۀ جزئیات مسائلش نکاویدهاند. تبیین و استقرای موارد آن و ارائه به صورت موضوعی مستقل، ضروری مینماید. در این مطالعه به همین منظور کوشش شده است با توجه به آنچه علمای نحو و بلاغت بدان تصریح کردهند و آنچه اشاره نکردهند؛ ولی میتوان با تأمل در زبان عربی آنها را استقرا کرد، منصصات بر عموم و منصَّصات بر خصوص برای نخستین بار همچون بحثی مستقل ارائه گردد.
