تحلیل سبک شناختى شرفنامه نظامى گنجوى
نویسندگان
doi
چکیده
در این مقاله، شرف نامه نظامى با رویکرد سبک شناختى، تحلیل شده است. چارچوب منظور در این تحلیل، بررسى سه سطح فکرى، زبانى و ادبى اثر به روش توصیفى است که ابتدا عناصر داراى بسامد از متن استخراج، سپس از راه توصیف و تحلیل بررسى شده است. بر طبق مؤلفه هاى داراى بسامد، هر یک از سه سطح مذکور به زیرمجموعه هایى نیز تقسیم شده است. جستجوى ناکجاآباد، دم غنیمت شمردن و بزم اندیشى سه مفهوم غالب در سطح فکرى است که عمدتا برخاسته از تجارب ناخوشایند شاعر در کهنسالى اوست. تشخّص زبانى به واسطه جنبه موسیقایى و حوزه هاى واژگانى گوناگون و برخى ویژگى هاى نحوى، سطح زبانى شرف نامه را داراى جنبه هاى سبک شناختى کرده است. بررسى تشبیه و استعاره، مهم ترین مؤلفه هاى سطح ادبى شرف نامه، نشان مى دهد که ناسازگارى تصاویر و بسامد آن ها با جنبه هاى مختلف حماسه از قبیل درشتى و خشونت و فراخى و گستردگى فضا، به جنبه حماسى اثر لطمه زده و آن را در مقایسه با متون حماسى فاخرى چون شاهنامه در سطح پایین ترى قرار داده است.