اقدامات جاری در برنامه درسی تربیت بدنی مدارس استثنایی(ارائه یک الگو با رویکرد نظریه داده بنیاد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران

2 گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران

3 استادیار تربیت بدنی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران

4 گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران

doi
چکیده

تربیت بدنی و فعالیت¬های ورزشی از جمله مهم¬ترین برنامه¬های درسی در مدارس است این مهم در مدارس استثنایی با توجه به نقش مهم این برنامه درسی در اصلاح ساختار حرکتی دانش¬آموزان از اهمیت ویژه¬ای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر بررسی وضع موجود برنامه ¬درسی تربیت‌¬بدنی در مراکز استثنایی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش داده¬ بنیاد انجام گرفت. جامعه¬ی آماری شامل کلیه کارگزاران دخیل در برنامه ¬درسی تربیت بدنی مدارس استثنایی هستند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاک ‌محور انتخاب شدند. داده¬ها از طریق مصاحبه¬ی نیمه‌ساختار‌یافته با ده نفر از معلمان مدارس استثنایی، سه نفر از مدیران مدارس استثنایی، هشت نفر از دبیران تربیت¬بدنی مدارس استثنایی شهر تربت حیدریه جمع‌آوری شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده¬ها از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا استفاده شد. نتایج پژوهش نشان‌دهنده¬ی بیست و یک مفهوم محوری و نه مقوله منتخب است که در قالب مدل پارادیمی شامل نگاه غیرتخصصی به برنامه¬درسی تربیت بدنی به عنوان مقوله‏ی محوری و شرایط علّی (چالش¬های زیرساختی مدارس، دانشی و نگرشی معلمان و سطحی¬نگری درس تربیت¬بدنی)، عوامل زمینه¬ای (عوامل فرهنگی – اجتماعی، سازمانی و عوامل آموزشی)، شرایط مداخله¬¬ای تسهیل¬گر( به¬کارگیری از مکانیسم تشویق و استفاده از نیازسنجی در ابعاد مختلف)، شرایط مداخله¬گر محدودکننده(چالش‌های فرهنگی و زمینه‌ای، سازمانی و رفتاری)، راهبردها (ارتباط‌گیری با فراگیران، اعتقاد درونی همراه با التزام عملی معلمان، به‌کارگیری روش‌های خلاق در تدریس تربیت‌بدنی و شبکه¬سازی و تعامل¬گرایی) و پیامدها مورد سازماندهی قرار گرفت.