فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: نوشته حاضر، شرحی است به معرفی و بیان نکاتی پیرامون مجموعه هفت جلدی کتاب‌شناسی آثار فارسی چاپ شده در شبه‌قاره (هند، پاکستان، بنگلادش) که به همت یکی از پیشکسوتان فهرست‌نویسی سامان یافته است و تدوین و نشر آن به سوابق کاری مؤلف آقای دکتر عارف نوشاهی باز می‌گردد؛ زیرا وی علاوه بر تجربه کار فهرست‌نویسی در آرشیوها و کتابخانه‌های متعدد، سالیانی چند با سازمان‌ها و نهادهای آرشیوی و کتابداری، همکاری کرده است و همه اینها سبب شده است تا او به عنوان پژوهشگر فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی و چاپی و تصحیح و تألیف آثاری، به عنوان متخصص حرفه‌مند، به مقایسه آرشیوها و کتابخانه‌ها و شناسایی منابع مکتوب بپردازد؛ و ضمن ارائه تاریخچه‌ای از پیدایش ضروری فهرست‌نگاری در آرشیو کتابخانه‌های عمومی، دولتی و شخصی، به تحولات تاریخی آن هم اشاره کند و نقش عمده‌ای را مربوط به تاریخ کتابداری شبه‌قاره و ایران‌زمین به دست دهد. اطلاع‌رسانی و دستیابی پژوهشگران و علاقه‌مندان به آشنایی با فهرست آثار فارسی چاپ شده و مراجع آن در شبه‌قاره و نحوه دسترسی آنان به منابع چاپی و پدیده‌های علمی و دست آوردهای تاریخی در موضوعات مختلف در فراسوی مرزهای ایران. همچنین نمایاندن تاریخ چاپ آثار فارسی و نویسندگان منابع مرجع این دیار و نمایی از وضعیت زبان و ادب فارسی در گذشتۀ تاریخی و در بخشی از تاریخ ادبیات ایران در ممالک هند و پاکستان و بنگلادش مد نظر است. روش پژوهش: به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ گردآوری و تحلیل داده‌ها، تحقیقات طولی، علمی و توصیفی و مقایسه‌ای است و با در نظر گرفتن معیار زمان و مقاطعی از ادوار تاریخی را از آغاز صنعت چاپ تا سال 2023 دربرمی‌گیرد و به عواملی که موجب پیدایی دگرگونی‌ها در صنعت نشر پدید آمده توجه دارد. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از توصیف، معرفی آثار فارسی چاپ شده در شبه‌قاره برای آگاهی اهل علم و ادب و پاسخ به نیازهای آنان و کسانی است که تمایل دارند با موضوعاتِ مختلفِ انجام گرفته در شبه‌قاره آشنا شوند و در تهیه پژوهش‌های خود استفاده کنند و نقش تألیفی بیشتری را در ارائه و تولید دانش علمی به دست آورند و قطعاً زمینه‌ای را برای انجام تحقیقات دیگر تقویت می‌کند و در نهایت، مهارت پژوهشگران را در زمینه مناسب ادبیات نظری و پژوهشی و آموزشی ارتقا می‌دهد و باعث توسعه مهارت‌های ارتباطی و همکاری و تقویت مبانی مشترک فرهنگی می‌شود.