فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مواردی که در قرآن ذکر شده است داستان خلقت آدم‌علیه‌اسلام و سجدهٔ ملائکه بر او و تمرد شیطان از این سجده است. این امر معرکهٔ آرای مفسران شده است. با توجه به‌این که قرآن کتاب هدایت است فهم درست آیات قرآن در میزان هدایت‌گیری انسان مؤثر است، در نتیجه بررسی آیات خلقت بسیار مهم است. این پژوهش به‌شیوهٔ توصیفی تحلیلی و تاریخی به‌بررسی علت و نحوه، شمول امر سجدهٔ ملائک بر انسان و تمرد ابلیس می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که مفسران در طول تاریخ تاکنون شیطان را یا از ملائکه یا از اجنه‌ای که در سلک ملائکه در آمده است می‌دانستند. بعضی مفسران سجدهٔ ملائک را سجدهٔ تکریم و بعضی سجدهٔ خضوع می‌دانستند. با بررسی آیات قرآن مجید مشخص شد سجده به‌معنای خضوع و در خدمت‌بودن انسان برای رسیدن به‌کمالش است و فرمان سجده به‌کل مخلوقات عالم از جمله شیطان بوده است. علت سجده کمالی است که تنها در انسان هست و می‌تواند آن را به‌فعلیت برساند و آن بذر الهی شدن است. نتیجه آن که تمام مخلوقات عالم برای به‌فعلیت رسیدن کمال انسان در اختیار او هستند و تلاش انسان باید تحقق هدف خلقت باشد.