تأثیر مدیریت دانش بر سلامت سازمانی دبیران تربیت ‌بدنی استان گیلان

نویسندگان

1 دکتری، مدیریت ورزشی، دانشگاه تهران، ایران.

doi
10.71865/jsports.2025.03081121084
چکیده

امروزه دانش به ‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین عوامل موفقیت کشورهای توسعه‌یافته تلقی می‌شود و همه دانشمندان مدیریت بر این باور هستند که دانش یکی از منابع اصلی و جزو دارایی‌های اصلی سازمان محسوب می‌شود. یکی از پیچیده‌ترین پدیده‌های اجتماعی در عصر حاضر سازمان‌ها هستند که عبارتند از واحد اجتماعی خاصی که ساختار آن از روی تعهد به ‌وجود می‌آید و به ‌منظور حصول هدف یا هدف‌های معیّن بارها مورد دوباره‌سازی قرار می‌گیرد. در تعریف دانش آمده است که دانش عبارت است از برخورداری از ظرفیت و پتانسیل هرگونه اقدام. رشد دانش در سال‌های اخير بسيار سريع بوده، به‌گونه‌اي كه در قرن بيستم، 80 درصد يافته‌هاي فن‌آوري و دانش و نيز 90 درصد همه دانش‌ها و اطلاعات فني، در جهان توليد شده است و هر پنج سال و نيم، حجم دانش دو برابر مي‌شود. همزمان با رشد ايدة دانش به ‌عنوان منبع استراتژيك در قرن 21، دانش به‌‌مثابة يك مزيت رقابتي مهم در سازمان‌هاي پيشرو، مورد توجه جدّي قرار گرفت و باب جديدي را در مديريت با عنوان «مديريت دانش» آغاز کرد.دانش به عنوان یك منبع کلیدی در جامعه و عامل موفقیت در سلامت سازمانی تبدیل شده است و همین امر باعث مطرح گردیدن مفاهیم مختلفی در مدیریت دانش شد. هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر مدیریت دانش بر سلامت سازمانی دبیران تربیت ‌بدنی استان گیلان بود. مدیریت دانش نقش مهمی در آموزش و توسعه همه اعضای سازمان که منجربه سلامت سازمان خواهد شد، ایفا می‌کند. مدیریت دانش باعث‌ تنظیم برنامه‌های مطلوب آموزشی، برنامه‌های توسعه کارکنان و ایجاد سلامت سازمانی می‌شود. به عنوان مثال: شناسایی دانش، اولین قدم حیاتی در مدیریت دانش به‌شمار می‌رود که منجربه شناسایی مزیت‌های برتر و شایستگی‌های اساسی یک سازمان سلامت می‌شود. هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر مدیریت دانش بر سلامت سازمانی دبیران تربیت ‌بدنی استان گیلان است. روش تحقیق توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق دبیران تربیت ‌بدنی هنرستان‌های استان گیلان می‌باشند. حجم نمونه آماری با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای و جدول مورگان 92 نفر بدست آمد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته می‌باشد که روایی صوری و محتوایی آن به تأیید 10 نفر از صاحب‌نظران این حوزه رسید و ضریب پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 80/0 به‌دست آمد. داده‌های تحقیق با استفاده از روش آماری میانگین و ضریب همبستگی پیرسون و با استفاده از نرم‌افزار SPSS 21  تحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تمامی مؤلفه‌های مدیریت دانش اعم از: مؤلفه شناسایی دانش (001/0=  p ، 772/1=  t)، ایجاد دانش (001/0=  p ، 365/2=  t)، ثبت دانش (001/0=  p ، 870/1=  t)، به اشتراک‌گذاری دانش (001/0=  p ، 978/1=  t)، اجرای دانش (001/0=  p ، 177/2=  t)، یادگیری (001/0=  p ، 419/2=  t)، توانمندسازی (001/0=  p ، 225/2=  t)، نوآوری (001/0=  p ، 810/1=  t) و بهره‌وری (001/0=  p ، 622/2=  t) بر سلامت سازمانی دبیران تربیت ‌بدنی استان گیلان تأثیر به‌سزایی دارند و بین تمامی این مؤلفه‌ها ارتباط مثبت و معنی‌داری وجود دارد.در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که سلامت سازمانی با بهره‌گیری از تمامی مؤلفه‌های مدیریت دانش، توانایی سازمان‌ها در حفظ بقاء و سازش با محیط و بهبود توانایی‌ها و سلامت کارکنان را شکل می‌دهد و این مفهوم تنها شامل ظرفیت یک سازمان برای انجام وظایف به‌طور مؤثر نیست؛ بلکه شامل ظرفیت یک سازمان برای رشد و توسعه پایدار نیز می‌شود. سازمان‌های دانش‌بنیان و سلامت‌محور با شاخص‌هایی مثل: تعهد سازمانی، توانمندسازی کارمندان، انگیزش کارمندان و رضایت شغلی آن‌ها معرفی می‌گردند که پیامد چنین شاخص‌هایی نیز در افزایش کارایی، اثربخشی و بهبود بهره‌وری سازمان، فزونی یادگیری و نوآوری‌ها نمایان می‌شود. این پژوهش با محدودیت‌هایی مواجه بود كه از مهم‌ترين آن مي‌توان به نبود مطالعات مشابه جامع در اين زمينه اشاره كرد. به نظر می‌رسد نتایج برگرفته از این تحقیق بتواند به بر ارتقای سلامت سازمانی دبیران تربیت‌بدنی استان گیلان با بهره‌گیری از مدیریت دانش یاری رساند.