تاثیر 6 هفته تمرین هوازی با شدت بالا، متوسط و پایین بر ترکیب بدن و توان هوازی دانشجویان دارای اضافه وزن

نویسندگان

1 ادراه آموزش و پرورش محمودآباد ، مازندران ، ایران

2 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور ،نور ، ایران

doi
10.71865/jsports.2025.03301123190
چکیده

هدف تحقیق حاضر مقایسه تاثیر 6 هفته تمرین هوازی با شدت بالا، متوسط و پایین بر ترکیب بدن و توان هوازی دانشجویان دارای اضافه وزن می‌باشد. این تحقیق نیمه تجربی با طرح پس‌آزمون و پیش‌آزمون، و جامعه آماری 30 نفر از دانشجویان دانشگاه‌های بابل دارای اضافه وزن انجام شد. شرکت‌کنندگان گروه‌هاي تمرینی به مدت 6 هفته و هر هفته 3 جلسه، مسافت‌هاي یکسانی (هفته اول: 2/5 کیلومتر، هفته دوم و سوم: 3 کیلومتر، هفته چهارم و پنجم: 3/5 کیلومتر، هفته پایانی: 4 کیلومتر) را با شدت‌هاي (بالا، متوسط و پایین) متفاوت دویدند. نتایج نشان داد درصد چربی بدن (PBF) در پیش‌آزمون و پس‌آزمون در گروه تمرین با شدت بالا، معنادار است. همچنین در تمرینات با شدت بالا و متوسط در پس‌آزمون تغییراتی ایجاد شد، ولی در گروه با شدت پایین، تغییرات یا خیلی کم و یا مشاهده نشده است. بین اثر 6 هفته تمرین هوازي با شدت بالا، متوسط و پایین، بر توده بدنی و درصد چربی بدن، توده خالص بدنی و توان هوازی پسران دارای اضافه وزن، تفاوت معنی‌داري وجود دارد (05/0 < P). نتایج نشان داد بین اثر 6 هفته تمرین هوازي با شدت بالا، متوسط و پایین بر توده‌بدنی پسران دارای اضافه‌وزن تفاوت معنی‌داري وجود دارد. در مرحله پیش‌آزمون بین گروه‌ها تفاوت معنی‌داری وجود ندارد؛ اما در مرحله پس‌آزمون بین گروه تمرين با شدت پایین و دو گروه (تمرين با شدت بالا و متوسط) تفاوت معنی‌دار وجود دارد؛ به‌طوري كه میانگین اندازه توده‌بدنی در گروه تمرين با شدت كم به‌طور معناداري بیشتر از هر دو گروه تمرينی می‌باشد. با توجه به نتایج بدست‌ آمده پیشنهاد می‌گردد، افرادی که به دنبال آمادگی جسمانی و ترکیب بدن مطلوب هستند، از تمرینات هوازی با شدت بالا استفاده نمایند. با توجه به اهمیت زیاد انرژي مصرفی در کاهش وزن، به افرادي که سطح آمادگی هوازي بالاتري دارند، توصیه می‌گردد که براي برخورداري از بازده بیشتر برنامه، در مسافت‌هاي طولانی‌تر و تعداد روزهاي بیشتري از هفته تمرین نمایند؛ یعنی شدت بار را افزایش دهند. نتايج آزمون تعقیبی توكی نشان داد كه بین گروه تمرين با شدت كم و دو گروه (تمرين با شدت بالا و متوسط) تفاوت معنی‌دار وجود دارد (05/0 < P). به‌طوري كه میانگین اندازه توده‌بدنی در گروه تمرين با شدت كم به‌طور معناداري بیشتر از هر دو گروه تمرينی می‌باشد؛ اما بین دو گروه تمرين با شدت متوسط و بالا تفاوت معنادار مشاهده نشد (139/0= P). با توجه به نتايج حاصل از آزمون فیشر، فرضیه صفر مبنی بر برابري میانگین‌ها رد می‌شود (05/0 < P). به عبارت ديگر، اندازه توان هوازی در سه گروه تمرينی يكسان نمی‌باشد. بررسی و مقايسه میانگین دوبه‌دوي شدت‌های تمرین با آزمون تعقیبی توكی كه براساس پذيرش برابري واريانس‌ها است، انجام شد، كه نتايج آن را در جدول (15) آمده است. با توجه به سطح معناداري بدست آمده در آزمون لون، فرض برابري واريانس توان هوازی در سه گروه تمرينی پذيرفته می‌شود و لذا می‌توان از آزمون فیشر براي مقايسه میانگین‌ها استفاده كرد. نتايج آزمون تعقیبی توكی حاکی از آن است كه بین گروه تمرين با شدت كم و دو گروه (تمرين با شدت بالا و متوسط) تفاوت معنی‌داری وجود دارد (05/0 < P). به‌طوري ‌كه میانگین اندازه توده‌ خالص بدنی در گروه تمرين با شدت كم، به‌طور معناداري بیشتر از هر دو گروه تمرينی می‌باشد؛ اما بین دو گروه تمرين با شدت متوسط و بالا تفاوت معناداری مشاهده نشد (141/0 = P). با توجه به نتایج بدست‌ آمده پیشنهاد می‌گردد، افرادی که به دنبال آمادگی جسمانی و ترکیب بدن مطلوب هستند، از تمرینات هوازی با شدت بالا استفاده نمایند. با توجه به اهمیت زیاد انرژي مصرفی در کاهش وزن، به افرادي که سطح آمادگی هوازي بالاتري دارند، توصیه می‌گردد که براي برخورداري از بازده بیشتر برنامه، در مسافت‌هاي طولانی‌تر و تعداد روزهاي بیشتري از هفته تمرین نمایند؛ یعنی شدت بار را افزایش دهند. نتیجه فرضیه دوم مبنی بر اینکه بین اثر 6 هفته تمرین هوازي با شدت بالا، متوسط و پایین بر درصد چربی بدن پسران دارای اضافه‌وزن تفاوت معنی‌داري وجود دارد، با نتایج تحقیق امینی و همکاران (1395) یافته‌ها نشان داد دو پروتکل تمرین ورزشی باعث کاهش معنادار درصد چربی بدن شد.