تعیین و مقایسه نیمرخ آمادگی جسمانی و آنتروپومتریکی کشتی‌گیران فرنگی تیم ملی ایران

نویسندگان

1 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

4 دانشیار، گروه علوم ورزشی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
چکیده

هدف: کشتی فرنگی، به عنوان یکی از ورزش‌های ملی ایران، نیازمند درک عمیق از ویژگی‌های آنتروپومتریک و آمادگی جسمانی ورزشکاران در سطوح مختلف سنّی است. به دلیل اهمیت رشد و تکامل فیزیولوژیکی در دوران کودکی و نوجوانی، شناخت تفاوت‌های این ویژگی‌ها بین کشتی‌گیران جوانان (16-18 سال) و بزرگسالان (24-35 سال) نقش بسزایی در طراحی برنامه‌های تمرینی بهینه و استعدادیابی موفق ایفا می‌کند. برنامه‌ریزی تمرینی موثر باید با در نظر گرفتن ویژگی‌های فیزیولوژیکی و رشدی هر گروه سنّی صورت گیرد، تا به حداکثر پتانسیل عملکردی ورزشکاران دست یابد و از بروز آسیب‌دیدگی‌ها جلوگیری شود. این مطالعه با هدف مقایسه دقیق و جامع ویژگی‌های آنتروپومتریک (شامل ترکیب بدن، طول اندام‌ها، درصد چربی، عرض شانه، دور کمر) و آمادگی جسمانی (شامل قدرت، استقامت عضلانی، چابکی، سرعت، توان هوازی و توان بی‌هوازی) در کشتی‌گیران فرنگی جوانان و بزرگسالان انجام شده است. نتایج این مطالعه می‌تواند در طراحی برنامه‌های تمرینی تخصصی برای هر رده سنّی در کشتی فرنگی و سایر رشته‌های ورزشی مشابه مورد استفاده قرار گیرد. در نهایت، بررسی الگوهای رشدی و آمادگی جسمانی در این دو گروه سنّی، به مربیان و محققان کمک می‌کند تا درک بهتری از عوامل مؤثر بر موفقیت ورزشکاران در این رشته داشته باشند. روش‌: این مطالعه به صورت نیمه‌تجربی و مقایسه‌ای بر روی 32 کشتی‌گیر فرنگی ملی ایران (16 بزرگسال و 16 جوانان) در سال 1396 انجام شد. شرکت‌کنندگان براساس سطح آمادگی جسمانی و سابقه تمرینی مشابه انتخاب گردیدند. داده‌ها شامل ویژگی‌های آنتروپومتریک با استفاده از دستگاه‌های اندازه‌گیری دقیق و مطابق با استانداردهای بین‌المللی (مانند اندازه‌گیری طول اندام‌ها با استفاده از خط‌کش و ترازو، اندازه‌گیری درصد چربی با استفاده از دی.‌بی.‌ای.، و اندازه‌گیری دور کمر با استفاده از متر) و آمادگی جسمانی شامل تست‌های استاندارد (مانند آزمون استقامت عضلانی با استفاده از تست آرنولد، آزمون چابکی با استفاده از آزمون پانتوم، آزمون سرعت با استفاده از آزمون 40 متر، آزمون توان هوازی با استفاده از آزمون کوپر، و آزمون توان بی‌هوازی با استفاده از آزمون بالز) گردآوری شدند. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، دامنه) و آزمون‌های آماری مناسب (مانند آزمون t مستقل برای مقایسه میانگین‌ها بین دو گروه و تحلیل واریانس یک‌طرفه برای بررسی اثر متغیرها) تحلیل شدند. سطح معناداری، 0.05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل آماری نشان داد که در بیشتر متغیرهای آنتروپومتریک، شامل ترکیب بدن (نسبت توده عضلانی به توده چربی)، طول اندام تحتانی، طول کف پا، عرض شانه، دور کمر، و درصد چربی، تفاوت معناداری بین دو گروه سنّی وجود ندارد (p>0.05). با این حال، در آزمون‌های ارزیابی آمادگی جسمانی، یافته‌ها متفاوت بود. کشتی‌گیران جوان عملکرد بهتری در آزمون‌های چابکی (p<0.05)، سرعت (p<0.05) و توان بی‌هوازی (p<0.05) نسبت به بزرگسالان نشان دادند. در مقابل، بزرگسالان در آزمون توان هوازی عملکرد بهتری داشتند (p<0.05). بررسی دقیق‌تر داده‌ها نشان داد که در گروه جوانان، BMI و درصد چربی به طور غیرمعناداری کمتر از بزرگسالان بود (p>0.05). همچنین، تفاوت‌های قابل توجهی در قدرت و استقامت عضلانی مشاهده نشد که نشان می‌دهد هر دو گروه سنّی از سطح آمادگی جسمانی بالایی برخوردارند. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه با یافته‌های تحقیقات پیشین همخوانی دارد که نشان می‌دهد توان‌های انفجاری و بی‌هوازی در دوران رشد و نوجوانی بیشتر توسعه می‌یابد، در حالی که توان هوازی و قدرت عضلانی در بزرگسالی به اوج خود می‌رسند. عملکرد بهتر جوانان در آزمون‌های چابکی و سرعت، به دلیل رشد عصبی-عضلانی و انعطاف‌پذیری بیشتر در این دوره سنّی است. همچنین، تمایل به بهبود در توان هوازی در بزرگسالان ممکن است ناشی از تمرینات منظم و افزایش ظرفیت قلبی عروقی باشد. عدم وجود تفاوت معنادار در بیشتر متغیرهای آنتروپومتریک بین دو گروه سنّی، نشان می‌دهد که الگوی رشدی در این دوره به طور نسبتاً یکسان است. با این حال، تفاوت در BMI و درصد چربی در گروه جوانان، ممکن است به دلیل تفاوت در ترکیب بدن و سطح فعالیت باشد. این یافته‌ها بر اهمیت طراحی برنامه‌های تمرینی متناسب با هر مرحله رشدی در ورزش کشتی فرنگی تاکید می‌کند. مربیان باید در سنین پایین‌تر بر توسعه توان‌های انفجاری، چابکی و سرعت تمرکز کنند، در حالی که در سنین بالاتر، تمرکز باید بر افزایش قدرت، استقامت عضلانی و توان هوازی باشد. علاوه‌بر این، توجه به جنبه‌های تغذیه‌ای و خواب نیز از اهمیت بالایی برخوردار است و باید به عنوان بخشی از برنامه تمرینی در نظر گرفته شود. این مطالعه نشان‌دهنده نقش مهم مراحل رشد فیزیولوژیکی در شکل‌گیری ویژگی‌های آنتروپومتریک و توانایی‌های آمادگی جسمانی در ورزشکاران جوان و بزرگسال است و می‌تواند به عنوان مبنایی برای طراحی برنامه‌های تمرینی کارآمد و متناسب با هر رده سنّی مورد استفاده قرار گیرد.