طراحی مدل اندازه گیری شرایط علّی استارت آپ ناب در شرکت های نوپای ورزشی در ایران

نویسندگان

1 گروه مدیریت ورزشی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 گروه مدیریت ورزشی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 گروه مدیریت ورزشی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی،شیراز،ایران

4 گروه مدیریت ورزشی، واحد شیراز ، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
10.71865/jsports.2025.2401-1095
چکیده

استارت آپ نهادی است انسانی که به منظور ارائه یک محصول یا خدمت جدید در شرایطی با ابهام بالا به وجود آمده است. با چنین ابهام و عدم قطعیت، آزمایش راه‌حل، بسیار بهتر و مؤثرتر و کارآمدتر به نظر می‌رسد. یک استراتژی خوب این است که نسخه‌های ساده یک محصول ساخته شده و ابتدا با مشتریان واقعی آزمایش گردد. هدف همه چیز در مورد یادگیری نحوه ایجاد یک کسب‌وکار و یک مدل کسب‌وکار کارآمد است. بنابراین، رویکرد مدیریتی جدیدی در حوزه استارت آپ به نام رویکرد استارت آپ ناب پدید آمده است. هدف پژوهش حاضر طراحی مدل اندازه‌گیری شرایط علّی استارت آپ ناب در شرکت‌های نوپای ورزشی در ایران بود. پژوهش از نظر هدف جزء تحقیقات کاربردی بوده و از منظر متغیرها، یک پژوهش آمیخته اکتشافی است. از نظر روش، از نوع توصیفی-پیمایشی و براساس رویکرد، استقرایی- قیاسی بوده و راهبرد آن ترکیبی از رویکردهای کیفی و کمّی است که در مرحله طراحی مدل مفهومی، بنیادی و در مرحله آزمون مدل مفهومی در شرکت‌های نوپای ورزشی کاربردی است. جامعه آماری در بخش کیفی شامل 20 نفر از صاحب‌نظران و کارشناسان در حوزه کارآفرینی و استارت آپ بودند که به روش هدفمند قضاوتی انتخاب شدند. برای این امر از روش رهیافت نظام‌مند اشتراوس و کوربین استفاده شده است. جهت جمع‌‌آوری اطلاعات از مصاحبه عمیق نیمه ‌‌ساختاریافته استفاده گردید. در بخش کمّی براساس جدول مورگان 317 نفر از مدیران و متخصصان حوزه استارت آپ به عنوان نمونه آماری به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. این جامعه شامل مدیران عامل یا ارشد اجرایی؛ مدیران ارشد فناوری؛ مدیران فروش؛ مدیران ارشد بازاریابی؛ مدیران ارشد مالی؛ اشخاص مرتبط با روابط عمومی؛ مدیر توسعه کسب‌وکار؛ و نماینده خدمات مشتریان دارای سابقه اجرایی و مدیریتی بودند که از گروه‌های هشت گانه: 1-آموزش، ترویج و توسعه ورزش؛ 2-مدیریت ورزشی؛ 3-بازارگاه‌های ورزشی؛ 4-سامانه‌ها و گجت‌های بهبود دهنده و تجزیه و تحلیل ورزشی، 5-تجهیزات ورزشی؛ 6- ورزش معلولان و مکمّل‌های ورزشی؛ 7-دستیاران تندرستی و 8-شتاب دهنده‌ها و سرمایه‌گذاران انتخاب شدند. تحلیل یافته‌های بخش کیفی براساس روش داده‌بنیاد و با نرم‌افزار مَکس کیو دی اِی و در بخش کمّی براساس تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری بر پایه نرم‌افزار اِیموس انجام گرفت. در بخش کیفی به منظور بررسی روایی ابزار پژوهش، از روایی محتوایی لاوشه (CVR=0/79) و در بخش کمّی از روایی سازه استفاده شد. بعد از تجزیه و تحلیل داده‌‌های پژوهش (مقوله فرعی، مقوله‌‌ اصلی و مفهوم) در ارتباط با شناسایی عوامل علّی مؤثر بر بکارگیری رویکرد استارت آپ ناب در شرکت‌های نوپای ورزشی در ایران، 9 مؤلفه: ایده محوری؛ زیرساخت‌های تکنولوژیکی و فنی؛ مهارت و تعهد مدیریتی/ نیروی انسانی؛ چابکی فرآیند و ساختار؛ ویژگی‌های کارآفرینان ورزشی؛ فرصت‌ها و نیاز بازار و مشتریان؛ فرهنگ استارت آپی، جذب و حمایت سرمایه؛ تفکر ناب استخراج شدند که بار عاملی تمامی مقوله‌ها بیش از 5/0 و مناسب ارزیابی شد. همچنین پی مقدار مربوط به تمامی مقوله‌ها از 05/0 کمتر بوده است. بنابراین، تمامی مقوله‌های مربوط به الگوی طراحی مدل اندازه‌گیری شرایط علّی استارت آپ ناب تاثیر قابل توجه و معنی‌داری در اندازه‌گیری آنها دارند. شاخص کای دو به درجه آزادی 965/2 و RMSEA، 072/0 بودند که به ترتیب کمتر از 5 و 08/0 هستند همچنین شاخص‌های CFI و GFI و TLI به ترتیب 948/0، 903/0 و 936/0 بودند که بیش از 9/0 هستند و شاخص AGFI نیز 867/0 و بیش از 8/0 و در حد قابل قبول بوده است. بنابراین، مدل با داده‌های جمع‌آوری شده از نمونه آماری پژوهش برازش خوبی داشته و تمام شاخص‌های نیکویی برازش مدل در محدوده مورد پذیرش،واقع شده‌اند و مدل اندازه‌گیری نهایی شرایط علّی استارت آپ ناب و نتایج حاصل از آن مورد پذیرش می‌باشد. بنابراین، برازش مدل نیز مورد تایید است. به عنوان بحث کلی می‌توان گفت که: ایده محوری بودن به معنای داشتن یک مفهوم یا محصول منحصر به فرد و جذاب است که مشکلات موجود در بازار ورزشی را حل کند، یا تجربه ورزشی را بهبود بخشد. استفاده از تکنولوژی به عنوان ابزار اصلی برای ارائه محصولات و خدمات ورزشی مهم است. تیم مدیریتی و نیروی انسانی با مهارت‌های متنوع و تعهد قوی، به رشد و موفقیت استارت کمک می‌کند. چابکی و انعطاف در فرآیندها و ساختارهای کسب‌وکار به مدیر شرکت نوپای ورزشی کمک می‌کند تا به سرعت واکنش نشان دهد و بازار را درک کند و محصولات خود را بهبود بخشد. کارآفرینان ورزشی باید اشتیاق، انگیزه، ایمان به مأموریت و تعهد به رسیدن به اهداف را داشته باشند. باید بازار و نیازهای واقعی مشتریان را به دقت تحلیل کرده و محصول یا خدماتی ارائه دهند که برای آن‌ها ارزش‌افزوده داشته باشد. فرهنگ استارت آپی شامل ارزش‌هایی مانند خلاقیت، ریسک‌پذیری، انعطاف‌پذیری و توانایی مدیریت تغییر است.