شناسایی الگوی حاکم بر ساختار فضایی–کالبدی زورخانهها براساس اندامهای بنیادین
نویسندگان
1 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
doi
10.71865/jsports.20205.2191119314چکیده
زورخانه از زمان گذشته تا به امروز مکانی برای ورزش، تربیت و تعالی افراد بوده است. کارکردهای فراورزشی زورخانه در گذشته، که یک مکان مقدس به دلیل انجام کارهای خیرخواهانه تلقی میشد، باعث اهمیت مضاعف این عنصر مهم در شهر ایرانی میشد. هدف این پژوهش شناسایی و بررسی الگو کالبدی -فضایی زورخانه ها، بر اساس اندامهای بنیادین میباشد. روش مورد استفاده در این تحقیق، توصیفی- تحلیلی بوده و نمونههای مورد مطالعه بدین شرح است: 12 زورخانه شاخص از 3 دوره تاریخی، معاصر ایرانی و معاصر خارجی در شهرهای تهران، یزد، قزوین، آران و بیدگل، کاشان و خرمآباد، کابل و دوشنبه. یافتهها حاکی از آن است که اخلاقیات و آموزههای پهلوانی باعث ایجاد و شکلگیری اندامهای بنیادین زورخانه گردیده است . معماری زورخانه در طول تاریخ دارای الگوی ثابتی بوده و دچار تغییرات جزئی شده است. عناصر اصلی زورخانه شامل: ورودي، گنبد، گود، سردم است. هر کدام از این ارکان، نشانهها و نمادهاي خاصی را دربردارند. در طول تاریخ این عناصر ثابت و پا برجا ماندهاند، ولی دچار تغییرات اندکی در شکل خود شدهاند.