بررسی سیر تاریخی اعتقادات سلفیه در توحید ذاتی با محوریت «أیسر التفاسیر لکلام العلی الکبیر»
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
2 استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
3 دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
doi
چکیده
سلفیه، اندیشه و جریانی اجتماعی و مذهبی میان اهل سنت است که راه حل مشکلات مسلمانان را پیروی از شیوه سلف (مسلمانان متقدم) میداند. اما آنان در این مسیر به دلیل دوری از یکی از ثقلین که عترت پیامبر اسلام (ص) است دچار خطاهای فراوانی شدند و نظرات مخالف با عقل و اندیشه سلیم را به جامعه عرضه داشتند، و از این رو از جانب مذاهب مختلف اسلامی مورد هجمه و انتقاد قرار گرفتند، و امروزه با پیشرفت سطح علمی جامعه، این هجمهها و انتقادات بیشتر شده و سوالات فراوانی و اشکالات بسیاری در ذهن جوانان و روشنفکران دربارۀ اعتقادات آنان مطرح شده است، و آنان با اعتقادات سابق نمیتوانند پاسخگوی این سوالات باشند. یکی از این مسائل مبحث توحید ذاتی است که در تقسیم بندیهای خود هیچگاه به آن اشاره نمیکردند، چرا که توحید ذاتی با اعتقاد آنان به جسمانیت پرودگار در تناقض آشکار میباشد، اما امروزه در مقام پاسخگویی به جوانان نظراتی از الجزائری که از بزرگان سلفیه در دوران معاصر است در تقسیم بندیهای توحید مشاهده میگردد. وی توحید ذاتی را اثبات مینماید هر چند که در مقام تفسیر آیات دچار تناقض گویی میگردد، و در عمل با احتیاط فراوان، مخالف سخنان خود را ارائه میدهد. این نوشتار برآن است تا اعتقادات او را در توحید ذاتی مورد واکاوی قرار دهد، و تحول نظرات سلفیان را در گذر زمان به نمایش گذارد.