تحلیل و نقد دیدگاه مفسّران عامّه در سدههای مختلف پیرامون تبیین مفهوم مودّت ذی القربی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران(نویسنده مسئول)
doi
چکیده
واژهی مودّت به معنای محبّت شدید دوسویه میان اشخاص است که میتواند بر اساس متعلّق آن ممدوح یا مذموم باشد و چنان جاذبه دارد که محب را به اسوهپذیری و پیروی از محبوب وا میدارد. براساس نظر علمای امامیّه ترکیب"مودّت ذی القربی" اگر در ارتباط با نبی اکرم (ص) به کار رود، تنها به معنای دوستی و محبّت همراه با پیروی و ولایتپذیری از ائمه اثنی عشر (ع) و حضرت زهرا (س) است. این درحالی است که اکثر علمای عامّه این دیدگاه را نمیپذیرند و در خصوص مفهوم مذکور آرای دیگری را ارائه دادهاند. بررسی دقیق دیدگاه مفسّران عامّه نشان میدهد که در سدههای مختلف، آرای گوناگونی در تبیین مفهوم مورد بحث بیان شده تا جایی که برخی آن را دوستی و محبّت انصار به پیامبر (ص) و قریش بیان کردهاند و بسیاری نیز دوستی قریش نسبت به پیامبر (ص) و عدم دشمنی با ایشان را رأی مختار برگزیدهاند. بر این اساس گفتمان بنیادین نوشتار حاضر ضمن اشاره به معناشناسی واژگان مرتبط با موضوع، بر اساس دادههای کتابخانهای، آرای مفسران عامّه در تبیین مفهوم مذکور را بیان میکند و به بررسی و نقد این دیدگاهها میپردازد.