اعتبار سنجی روایت خیانهالزوجه (برمبنای روش تاریخگذاری و تحلیل اسناد – متن)
نویسندگان
1 استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکترای گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران،
3 دانشیارگروه علوم قرآن و حدیث ، دانشکده الهیات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
doi
چکیده
وضعیت زنان در دورههای مختلف از متونی که در قالب روایات رسیده، متأثر است. برخی از این متون از اصالتی بعد از دورهی پیامبرص برخودارند و برای کارکردهای گوناگون ایجاد شدهاند. اسرائیلیات یکی از ابزارهایی بود که در راستای اغراض برخی حاکمان به ایجاد متنهای مورد نیاز برای زنان کمک کرد. روایات آمیخته شده با اسرائیلیات خود بخشی از جریان بزرگتر ورود این آموزهها در متنهای روایی مسلمانان است که روایت خیانة الزوجة نمونهای از آن است. بدین صورت که معمولا آموزههای تورات درقالب روایت عرضه شد. در این پژوهش براساس روش تاریخگذاری سند – متن، مشخص شد اصالت متنی روایت خیانة الزوجة در نیمه اول قرن اول و بر مبنای تاریخ سندی، در اواخر قرن دوم باز نشر شده است. از نتایج ایجاد این روایت کارکردهای گوناگون آن بود. کارکرد فرهنگی این روایت در قرن اول محدود کردن زنان و کارکرد آن در دوره عباسیان، سیاسی و برای دور کردن ایشان از مناصب حکومتی و حاکمان است. با توجه به وضعیت یهود در جامعه نومسلمان آن روز از اسرائیلیات جهت بهرهبرداری از اهداف فرهنگی و سیاسی حاکمان استفاده شد و روایت خیانة الزوجة با خیانتکارخواندنزنان، راندن ایشان از قدرت را مدلل کرد.