تحلیل تاریخی فرمانبرداری شامیان از معاویه (با تمرکز بر تحلیل روایات مدح و ذم آنان در نهج البلاغه)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، میبد، ایران.
2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران
3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران.
doi
چکیده
تبعیت محض شامیان از معاویه، زبانزد خاص و عام است. در برخی از گزارههای نهجالبلاغه شامیان با خصوصیاتی چون جهالت، دنائت و پستی، خشونت، رذالت، فرومایگی و بندگانی تندخو معرفی شدهاند. برخی از مورخان نیز علت تبعیت اهل شام را کمخردی، تبعیت کورکورانه، فقدان اندیشه و تأمل، بیتفاوتی نسبت به اخبار و حوادث پنهان، بیان کردهاند. این در حالی است که بر پایه برخی گزارههای نهجالبلاغه، مردم شام به نظم، امانتداری، تبعیت بدون چشمداشت، مُصلحِ عموم و متحد توصیف شده، حتی حضرت علی (ع) آرزو کردند ای کاش معاویه ده نفر از اهل عراق را با یک نفر اهل شام معاوضه کند. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر جریان اُموی در شام، به علت تبعیت محض شامیان پرداخته است. از جمله نتایج این پژوهش آنکه گرچه مردم شام خصائصی ممتاز داشتند اما این ویژگیها دستاویز جریان ِاُموی به رهبریت معاویه قرار گرفت تا با تکیه بر باورهای پیشا اسلامی شامیان و سیاستهای متناسب با روحیات آنان، ویژگیهای مثبت مردم شام را به نفع خود مصادره کرد.
