فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فهم مولفه‌های روایت زیدیه از واقعه عاشورا از جمله موضوعاتی است که در حوزه تاریخ‌پژوهی اسلامی مطرح است. از این میان واکاوی روایت فضیل بن زبیر کوفی در کتاب تسمیة من قتل مع الحسین(ع) به دلیل قدمت، تفردهای روایی و شخصیت ویژه مؤلف اهمیت ویژه‌ای دارد. این پژوهش به دنبال این پرسش است که فضیل با تدوین تسمیة من قتل مع الحسین(ع)، در پی تحقق چه هدفی یا اهدافی بود؟ از این‌رو جستار پیش‌رو مبتنی بر تحلیل و مقایسه داده‌های مستخرج از منابع اصیل و متقدم برآن است تا ابتدا با مراجعه به منابع تاریخی، رجالی و حدیثی شخصیت فضیل بن زبیر را معرفی کرده و سپس ویژگی‌های سندی، ساختاری و محتوایی کتاب را ارائه کند و طی بازخوانی متن از رهاورد شناخت جریان‌های سیاسی و دینی مرتبط با آن عصر انگیزه‌های پنهان مؤلف را آشکار سازد. فضیل در جهت پاسخ به نیازهای فرقه‌ای آن روز زیدیان به طور هوشمندانه اقدام به انتخاب، تولید و چینش محتوای مورد نظر خود کرد و در این راستا به تهییج عواطف و جذب فرقه‌ای با تکیه بر یادآوری مظلومیت امام حسین(ع) و موضوع عاشورا پرداخت و با ادعای قیام به سیف امام سجاد(ع) در روز عاشورا در جهت تأمین نیاز اندیشگانی زیدیه پیش رفت.