نسبت سنجی گفتاری و نوشتاری بودن زبان حدیث با تمرکز بر بافتارهای تاریخی عصر حضور معصومین (ع)
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی- تاریخی و با اتکا به منابع حدیثی و تاریخی معتبر، به بررسی ماهیت زبان احادیث معصومین (ع)، از منظر گفتاری یا نوشتاری بودن آن میپردازد. این مطالعه در پی پاسخ به این پرسش اساسی است که به طور کلی چگونه بافتارها و شرایط سیاسی، حکومتی، اجتماعی و فرهنگی هر عصر بر سبک انتقال احادیث تأثیر نهاده است. یافتهها حاکی از آن است که ماهیت زبان حدیث، پدیدهای ایستا نبوده بلکه تابعی مستقیم از بافت تاریخی- سیاسی هر دوره است. در ادوار دارای فشار سیاسی و تقیه، همچون دوران امام سجاد (ع) و امام کاظم (ع)، شاهد غلبه گفتمان گفتاری هستیم. همچنین در دورههای دارای فضای بازتر علمی، مانند عصر امام صادق (ع) و امام رضا (ع)، اسناد نوشتاری نقش پررنگتری ایفا کردهاند. این پژوهش با تحلیل محتوای احادیث و مستندات تاریخی، الگوی پیچیدهای از تعامل گفتار و نوشتار در سنت حدیثی شیعه ارائه میدهد.
