بررسی سیر تحول نظریات مفسران درباره واژه جلباب

doi
چکیده

قرآن کریم در آیه 59 سوره احزاب، دستور استفاده از «جلباب» را ابلاغ فرمود که نقطه آغازی برای شکل‌گیری مباحثات و تفاسیر گوناگون پیرامون این واژه در طول تاریخ تفسیر قرآن کریم بوده است. پژوهش حاضر باهدف بررسی سیر تحول نظریات مفسران درباره واژه کلیدی «جلباب» در آیه 59 سوره احزاب، به بررسی تطبیقی تفاسیر در ادوار مختلف تاریخی می‌پردازد. این مطالعه با روش بررسی تحلیل تطبیقی گزارش‌های تاریخی و با رویکردی معنی‌شناسانه، نشان می‌دهد که تفسیر این مفهوم مرتبط باحجاب، از رویکردهای روایی اولیه به سمت اجتهادی و توجه بیشتر به زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی تحول‌یافته است. این پژوهش، درکی جامع‌تر از مفهوم حجاب در اسلام و تحولات معنایی و اجتماعی مرتبط با آن را با تأکید بر نقش زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی در شکل‌گیری تفاسیر گوناگون ارائه می‌دهد . یافته ها نشان می‌دهد جلباب ازمفهوم و انگاره تمایز از کفار، شناخته شدن جهت مصونیت از آزار، تطهیر اخلاقی، نگاه از پوشش در ظاهر به نگاه به لایه‌های درونی تر حجاب در باطن و توجه به تأثر از شرایط حضور زن در اجتماع دچار تحول شده‌‌است. نوآوری مقاله بیان گونه‌های مختلف برداشت‌های تفسیری از یک واژه به مناسبت شرایط اجتماعی فرهنگی و فضای گفتمانی حاکم برمفسران در دوره‌های مختلف تاریخ تفسیر و تبیین تأثیر جریانات و اتفاقات حاکم بر دوران مفسر در تحلیل معنای واژه‌ها است.