سیر تاریخی تفسیر آیه قبله (با تکیه بر دیدگاه یوسفالقرباغی در قرن دهم قمری)
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. afsare12345@gmail.com
doi
چکیده
یکی از آیات بحث برانگیز و پرحاشیۀ قرآنی، آیۀ 144 سورۀ بقره معروف به آیۀ قبله است که از تغییر جهت قبلۀ نماز در مدینه به وسیلۀ پیامبر اکرم (ص) آغاز میگردد و با گسترش اسلام در شرق و غرب جهان و در قرون بعدی به علوم تفسیر، تارخ، جغرافیا، نجوم، ریاضی، فقه، کلام و حتی فلسفه و عرفان نیز وارد میشود. سیر تاریخی گسترش این آیه نیاز به تحقیقی جداگانه دارد اما در قرن دهم قمری اندیشمندی مسلمان به نام یوسف القرباغی یک برگ از تاریخ تفسیر این آیه را رقم زده است و برای تحقیق دربارۀ سمت قبله در بلاد ماوراء النهر به تفسیر آین آیه پرداخته است. در این مقاله با روش تحلیل منطقی اسناد دست اول و پژوهش کتابخانهای و مراجعه به منابع خطی، یک دیدگاه مربوط به قرن دهم و در جغرافیای ماوراء النهر بررسی شده است. این مطلب نشان میدهد که آیات قرآنی چون موجودی زنده در فرهنگ و تاریخ به حیات خود ادامه دادهاند و به دلایل خاصی و با شیوههایی علمی در اندیشه و زندگی مسلمانان تأثیرگذار بودهاند چنانکه به پیشرفت علوم و دانشهای متفاوت در تمدن اسلامی یاری رساندهاند.
