تحلیل اعمال دکترین مسئولیت مافوق غیرنظامی بر مبنای رویة قضایی بینالمللی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق بینالملل عمومی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار گروه حقوق دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2020.287685.2138چکیده
در محاکمات دادگاه کیفری بینالمللی برای رواندا، بسیاری از شخصیتهای غیرنظامیِ صاحب قدرت که نقش مهمی در قتل عام مردم رواندا در سال 1994 داشتند، محاکمه شدند، بدون اینکه در اساسنامة دادگاه، مسئولیت مافوق غیرنظامی پیشبینی شده باشد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی در پی بررسی این مسئله است که محاکم کیفری بینالمللی در وضعیتی که اساسنامة آن، حکمی در خصوص مافوق غیرنظامی نداشت، در خصوص چالش اعمال دکترین مسئولیت فرمانده در خصوص غیرنظامیان چه رویکردی اتخاذ کردهاند و این رویکرد چه تأثیری بر روند تصویب اساسنامة رم داشته است. یافتههای نوشتار حاضر نشان میدهد که بهطور کلی محاکم کیفری بینالمللی پذیرفتهاند که دکترین مسئولیت فرمانده میتواند بر مرتکب غیرنظامی اعمال شود و در این مسیر، استدلالهای قضایی در محاکم یوگسلاوی سابق و رواندا، الگویی مبنایی برای محتوای مادة 28 اساسنامة دیوان کیفری بینالمللی شده است.