طراحی مدل پیشایندهای دوسوگرایی رفتار شهروندی سازمانی در سازمانهای دولتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت ، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.

2 استادیار،گروه مدیریت، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.

3 استادیار،گروه مدیریت، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.

4 استادیار،گروه مدیریت، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.

doi
10.71677/thr.2025.1185707
چکیده

زمینه و هدف: امروزه رفتارشهروندی نقش بسزایی در عملکرد فرد و سازمان دارد و عموماً در کارکنان تمایل زیادی  به انجام رفتار شهروندی سازمانی دیده می شود. تحقیقات نشان داده که رفتارشهروندی سازمانی می تواند در برخی شرایط برای سازمان ها مضر باشد. لذا هدف این تحقیق طراحي مدل پیشایندهای دوسوگرایی رفتارشهروندی سازمانی در سازمان های دولتی می باشد. روش تحقیق: روش تحقیق حاضر کیفی، و استراتژی مورد استفاده ، تحلیل مضمون می باشد. مشارکت کنندگان 8 نفر از مدیران دستگاه های اجرایی دولت و 5 نفر از اساتید دانشگاهی بودند. روش نمونه گیری از نوع هدفمند و گلوله برفی انتخاب بود و تجزیه و تحلیل داده‏ها، از طریق کدگذاری باز و محوری انجام شد. جهت اعتبار مدل کیفی از ضریب توافق دو کدگذار استفاده گردید که عدد 784/0 بدست آمد که نشان دهنده اعتبار مدل می باشد. یافته ها: یافته های تحقیق دربرگیرنده 4 مضمون فراگیر به نام های مضمون شناختی، ساختاری، اجتماعی، عاطفی و فردی می باشد و تعداد مضمون های سازمان دهنده 12 مضمون فراگیر و 152مضمون پایه بودند. نتیجه گیری: ع وامل شناسایی شده نقش مهمی در ایجاد دوسوگرایی رفتارشهروندی سازمانی در سازمان های دولتی دارند که راهکارهایی جهت کاهش آن پیشنهاد می گردد.