فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دورۀ ایلخانی و پس از مسلمان شدن غازان­خان، ساخت‌وساز مساجد و توجه به تزئینات آن، اهمیت بسیاری یافت و در کنار سایر تلاشهای سیاسی جهت مشروعیت‌بخشی مغولان، مورد توجه قرار‌گرفت . ای جاد مشروعیت و محبوبیت در بین مردم، همیشه به‌وسیله شمشیر و قدرت نظامی، اتفاق نمی­افتد و می­تواند با سازوکارهای ایدئولوژیک، رقم بخورد. فوکو معتقد است که قدرت، در شبکه­ای از روابط درهم پیچیده، نفوذ دارد و ساختار جامعه را تعیین و آن را مشروع می­سازد . وی معتقد است که هرجا قدرت هست، مقاومت نیز وجود دارد. در دورۀ ایلخانی هویت ایرانی در تقابل با هویت مغولی و غیر‌ایرانی قرارگرفت و مذهب اسلام به‌عنوان منبع اصلی مشروعیت‌بخشیِ هویت مغولان، اهمیت یافت و در ادامه ساخت مساجد و توجه به محرابهای خاص با آیات مشخص، در دستور کار حکومت، هنرمندان و بانیان قرار ­­گرفت. هدف این پژوهش، بررسی گفتمان قدرت در دورۀ ایلخانی و آشکارنمودن انگیزه­های حکمرانان ایلخان از ساخت محراب­های خاص با آیات مشخص است. اين پژوهش در جستجوي يافتن پاسخ به اين سوال است که: چگونه انگیزه­های قدرت در بین حکمرانان ایلخان، به ایجاد محراب‌های خاص با آیات مشخص، کمک نموده‌است؟ روش تحقیق در پژوهش حاضر توصيفي-تحليلي و با رویکرد کیفی بر‌اساس تحلیل گفتمان فوکو، به بررسی آیات کتیبه­ در محراب‌های دورۀ ايلخاني می­پردازد. نتایج نشان می­دهد که درساخت محراب‌های ایلخانی، آیات خاص با معانی و مضامین سیاسی، مورد علاقۀ ایلخانان نقش بسته‌است و ایلخانان از ساخت این محراب‌ها، مقاصد سیاسی خاص و انگیزه‌هایی، همچون مشروعیت‌طلبی حکومت را دنبال می­کردند.