تأثیر کیفیت محیط مدارس بر خودپندارۀ تحصیلی دانش¬آموزان با نقش میانجی پدیدارشناسی ادراک محیط

نویسندگان

1 استادیارگروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 استادیار، عضو هیئت علمی گروه معماری، واحد اردستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اردستان، ایران

3 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد اردستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اردستان، ایران.

doi
10.30486/PIA.2024.2001377.1360
چکیده

در دنیای امروز عملکرد تحصیلی و نتایج آن از اهمیت ویژه برخوردار است؛ این مقوله به فعالیت­های دانش­آموز در محیط مدرسه اشاره دارد؛ از این‌رو بررسی تمامی مولّفه­های کیفیّت محیط مدرسه از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، تبیین عوامل کیفیّت محیطی موثر در ارتقاء مولّفۀ خودپندارۀ تحصیلی دانش­آموزان و همچنین شناسایی عوامل کیفیت محیطی موثر بر ادراک دانش­آموزان در مدارس با درنظر گرفتن پدیدارشناسی ادراک حسی بوده‌است. این پژوهش به روش کیفی(اکتشافی) و با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی می­باشد. روش گردآوری داده­ها بااستفاده ­ازمنابع اسنادی معتبر موجود و مصاحبه نیمه­ساختاریافته با دانش­آموزان دختر که در پایۀ دوم دورۀ دوم متوسطه ­مدرسه منتخب شهر اصفهان بوده­ و اطلاعات گردآوری­شده براساس روش تحلیل کلایزی در نرم­افزاراطلس­تی-آی(8) ارائه ­شده­است. یافته­ها بیانگر آن است که با نگاهی پدیدارشناسانه، انواع ادراک فردی دانش­آموز، بر اساس شیوۀ ادراک حسی که متاثر از محیط عینی وذهنی مدرسه است، شکل می­گیرد؛ لذا، شاخص­های کیفی ذهنی وعینی محیط مدرسه بر ادراک دانش­آموزان تاثیرگذار است. عوامل عینی و ذهنی شامل خصوصیات کالبدی فضا و سایر ویژگی­های بصری فضا بر ادراک فضایی، تاثیر بسزایی دارند و این عوامل موجب بهبود زمینه‌های رفتاری در محیط مدرسه می­شود و در نتیجه تاثیری مثبت بر خودپندارۀ تحصیلی دانش­آموزان دارد.