واکاوی پیشران های توسعه رهبری پیچیدگی در سازمان های بخش دولتی

نویسندگان

1 مدیرت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی،ارومیه،ایران

2 عضو هیات علمی

3 گروه مدیریت، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

4 گروه مدیریت/ دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه

doi
10.71677/thr.2026.1219933
چکیده

زمینه و هدف: سازمان های امروزی به‌واسطه تحولات فناورانه و افزایش عدم‌قطعیت، با پیچیدگی های فزاینده‌ای مواجه هستند. در این راستا، سازمان‌های بخش دولتی نیازمند رویکردهای رهبری انعطاف‌پذیر و توزیع می باشند تا توانایی پاسخگویی به مسائل چندوجهی را فراهم سازند. هدف این پژوهش واکاوی پیشران‌های توسعه رهبری پیچیدگی در سازمان‌های بخش دولتی می باشد. روش تحقیق: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی-توسعه‌ای و با رویکرد آمیخته اکتشافی پی‌درپی انجام شد. فاز کیفی با تکنیک دلفی انجام شد و پنل شامل ۲۸ نفر از خبرگان به‌صورت هدفمند-قضاوتی انتخاب شدند. فاز کمّی، یک مطالعه پیمایشی مقطعی بود و جامعه آماری شامل کلیه مدیران و کارشناسان سازمان‌های بخش دولتی استان آذربایجان‌غربی بود و نمونه‌ای ۳۳۵ نفری بر پایه فرمول کوکران و روش خوشه‌ای تصادفی انتخاب شد. داده‌ها در فاز کیفی از طریق تکنیک دلفی و مصاحبه و در فاز کمی از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری بر پایه حداقل مربعات جزئی و نرم‌افزار SmartPLS نسخه ۳ تحلیل شد. یافته ها: در فاز کیفی، پنج دسته اصلی پیشران همراه با ۲۹ مؤلفه شناسایی شد و اجماع خبرگان در دور سوم و چهارم دلفی با رسیدن ضریب هماهنگی کندال به حدود W≈0.702 و W≈0.715 تأیید گردید. در فاز کمی، سازه‌ها از پایایی و روایی کافی برخوردار گزارش شد (CR and α > 0.70). مدل مفهومی تأیید گردید و ضریب تعیین برای رهبری پیچیدگی برابر با R² = 0.781 و معیار پیش‌بینی Q² = 0.504 و مقدار GOF = 0.669 به‌دست آمد که نشان‌دهنده برازش و قدرت پیش‌بینی قابل‌توجه مدل بود. نتیجه گیری: یافته‌ها چارچوبی عملیاتی برای شناسایی و هدف‌گذاری پیشران‌های کلیدی توسعه رهبری پیچیدگی فراهم خواهد ساخت و نشان داد که تقویت یادگیری سازمانی، افزایش چابکی مدیریتی و کاهش موانع ساختاری به‌عنوان راهبردهای محوری باید در دستور کار قرار گیرند.