شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد گرایش کارکنان به رفتارهای انحرافی شغلی در صنعت بانکداری ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم. گروه مدیریت

2 استادیار دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران

3 گروه آموزشی مدیریت،دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم،قشم،ایران

doi
10.71677/thr.2026.1216063
چکیده

زمینه و هدف: رفتارهای انحرافی در محیط کار به معضل مهمی بدل شده، به طوری که افکار عمومی را به خود جلب کرده و جو روانی منفی را به وجود آورده است. هدف این پژوهش، شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد گرایش کارکنان به رفتارهای انحرافی شغلی  در صنعت بانکداری ایران می باشد. روش تحقیق: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و به صورت آمیخته اکتشافی انجام شد که در بخش کیفی از تحلیل مضمون و در بخش کمی روش فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی(AHP) برای اولویت‌بندی ابعاد استفاده شد. جامعه کیفی پژوهش 12 نفر از افراد خبره تا اشباع نظری بودند. بخش کمی، کارکنان بانک‌های دولتی و  بانک‌های خصوصی بودند و برای تحلیل داده‌های کمی، از نرم‌افزار Expert Choice  استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد ابعاد گرایش کارکنان به رفتارهای انحرافی در قالب ۵ بعد اصلی و ۱۳ سازه سازمان‌دهنده شناسایی ‌شدند. نتایج روش AHP نشان داد که بیشترین وزن مربوط به جهت‌گیری‌های غیرکارکردی رفتاری (39/0) است، که بیانگر اهمیت بالای عوامل رفتاری و نگرشی کارکنان در بروز رفتارهای انحرافی است. نتیجه گیری: رفتارهای انحرافی شغلی در بانک‌ها عمدتاً ناشی از عوامل رفتاری و نگرشی کارکنان و ناسازگاری‌های درون‌سازمانی هستند. برای کاهش این رفتارها، لازم است سیاست‌های بازسازی فرهنگی، توانمندسازی کارکنان و حکمرانی اخلاق‌محور به‌صورت هدفمند اجرا شود.