بررسی بازنمایی شهر در هزاردستان علی حاتمی در تقابل سنت و مدرنیته

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم ارتباطات، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران /مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران /مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران /مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

doi
10.30486/PIA.2024.140307041185122
چکیده

بسیاری از  مشکلات زندگی  امروزین ما، ریشه در نا‌هماهنگی و نا‌همخوانی میان سنت و مدرنیته و نا‌هنجاری‌های برآمده از آن دارد. آنچه در هزاردستان و دیگر آثار حاتمی با آن مواجه هستیم، تحلیلی است که وی درباره‌ی مناسبات اجتماعی، تاریخی، سیاسی و فرهنگی مردم ایران دارد. وی با درک دقیقی که از گذر ایران به دوران مدرن داشته، معیوب بودن این گذار را در آثار خود به نمایش می‌گذارد. در این پژوهش ما با تحلیلِ مواجهه وی با شهر مدرن و ورود مدرنیته به جامعه ایرانی و مدرنیزاسیون در شهر رو به‌رو هستیم. اینکه مدرن‌شدن در ایران چه معنایی دارد و مدرنیته چه چیزهایی برای ما به ارمغان آورده  است. این مقاله به بررسی تلاقی شهر، جامعه و فرهنگ شهری و فضاهای شهری با سنت گرایی و مدرنیته در سریال هزاردستان علی حاتمی می‌پردازد. بازخوانی اثر وی؛ در‌‌واقع بازخوانی نگرش وی به آن دوران است. این مقاله با استفاده از روش نشانه شناسی، مفاهیم سنتی و مدرن شهرسازی و تأثیر فرهنگی فیلم‌های حاتمی در بازنمایی شهر، جامعه و کالبد شهری را بررسی و  همچنین مطالعه‌ی موردی از مکان‌های کلیدی و بازنمایی‌های نمادین در مجموعه‌ی سریال هزاردستان را ارائه می‌کند و از طریق یک تحلیل جامع، درک گسترده‌تری از اهمیت بازنمایی فضاهای شهری در سینمای ایران ایجاد می‌کند. نتیجه نهایی دستیابی به بیست مورد مفهوم بصری غالب در سریال هزاردستان است که وجه‌ی گذار از جهان سنت به مدرن در شهرِ ایرانیِ بازنمایی‌شده در سریال هزاردستان را نشان می‌دهد.