شناسایی و اولویت بندی ابعاد الگوی خط‌مشی‌های اداری مبتنی بر سند تحول قضایی با رویکرد دولت الکترونیک در دادگستری جنوب شرق کشور

نویسندگان

1 دانشيار گروه مديريت دولتي، واحد كرمان، دانشگاه آزاد اسلامي، كرمان، ايران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

4 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

5 استادیار گروه مدیریت، واحدکرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

doi
10.71677/thr.2026.1236703
چکیده

زمینه و هدف: دولت الکترونیک در دادگستری با فراهم‌سازی زیرساخت‌های دیجیتال و ایجاد سامانه‌های هوشمند، زمینه‌ساز دسترسی عادلانه به عدالت در مناطق مختلف کشور است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد الگوی خط‌مشی‌های اداری مبتنی بر سند تحول قضایی با رویکرد دولت الکترونیک در دادگستری جنوب شرق کشور می باشد. روش تحقیق: رویکرد این پژوهش تحلیل مضمون و روش دلفی فازی می باشد. ابزار گردآوري اطلاعات، مصاحبه با خبرگان و پرسشنامه، و  جامعه‌آماری شامل اساتید دانشگاه، صاحب‌نظران خط‌مشی‌گذاری، قضات و کارشناسان دادگستری بود که حجم نمونه 18 نفر تا اشباع نظری و به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار  NVIVO استفاده گردید. یافته ها: مفاهیم استخراج‌شده مربوط به الگو شامل 89 مضمون، 29 مضمون پایه و 10 مضمون سازمان‌دهنده تدوین سیاست‌های تحول‌آفرین، سیاست‌گذاری واحد در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، پیشگیری از وقوع جرم، عدالت‌گستری، شناسایی و حذف ساختار‌های فسادزا، نظارت‌های مستمر، همه‌جانبه، هوشمند و همگانی، ارتقا کیفیت خدمات قضایی، رویکرد فعالانه و نخبه‌یابی هدفمند، شناسایی و اصلاح قوانین و مقررات متعارض و یکپارچگی در ارتباطات می‌باشد. همچنین بر اساس نتایج تحلیل دیمتل مضمون «عدالت‌گستری» تأثیرپذیرترین مضمون الگوی پژوهش بود. نتیجه گیری: دادگستری الکترونیک زمانی می‌تواند به یک نظام پیشرو و خدمت‌محور تبدیل شود که علاوه بر ابزارهای فناورانه، تحول فرهنگی و مدیریتی نیز در بطن خود داشته باشد؛ تحولی که قوه قضاییه را از ساختار سنتی و کند به نهادی چابک، شفاف و مردم‌مدار بدل کند.