تدوین مداخله‌درمانی ترکیبی فراتشخیصی،رفتار درمانی دیالکتیک و ذهن آگاهی جهت تاب‌آوری درد در افراد مبتلا به درد مزمن همبود با مشکلات هیجانی

نویسندگان
doi
چکیده

درد مزمن به دردی گفته می‌شود که بیش از سه ماه یا فراتر از زمان طبیعی ترمیم بافتی تداوم می‌یابد و معمولاً با تغییرات پایدار در پردازش عصبی و تجربه روان‌شناختی همراه است. این نوع درد صرفاً یک علامت جسمانی نیست، بلکه یک وضعیت چندبعدی زیستی–روانی–اجتماعی است که می‌تواند کارکرد، خلق، خواب و کیفیت زندگی فرد را به‌طور معناداری مختل کند. پژوهش حاضر با هدف تدوین یک مداخله درمانی ترکیبی مبتنی بر درمان فراتشخیصی، ذهن‌آگاهی و رفتاردرمانی دیالکتیکی و مقایسه اثربخشی آن با درمان شناختی–رفتاری بر انعطاف‌ناپذیری روان‌شناختی درد، تاب‌آوری درد، عاطفه‌مندی ذهنی و کاهش علائم هیجانی در افراد مبتلا به درد مزمن همبود با مشکلات هیجانی انجام شد. روش پژوهش ترکیبی و شامل دو بخش کیفی و کمی بود. در بخش کیفی، بسته درمانی با روش سه‌سویه‌سازی و با استفاده از تحلیل مضمون تدوین شد. در بخش کمی که به‌صورت کارآزمایی بالینی با طرح نیمه‌آزمایشی اجرا گردید، 45 نفر از افراد مبتلا به درد مزمن همبود با مشکلات هیجانی به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و در سه گروه درمان ترکیبی تدوین‌شده، درمان شناختی–رفتاری و گروه کنترل گمارده شدند. شرکت‌کنندگان از نظر درد، انعطاف‌ناپذیری روان‌شناختی درد، تاب‌آوری درد، عاطفه‌مندی ذهنی و علائم خلقی و اضطرابی ارزیابی شدند و برای بررسی اثربخشی مداخلات از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که مداخله ترکیبی تدوین‌شده می‌تواند به‌طور معناداری انعطاف‌ناپذیری روان‌شناختی درد را کاهش دهد و تاب‌آوری درد، عاطفه‌مندی ذهنی و وضعیت هیجانی افراد مبتلا به درد مزمن را بهبود بخشد؛ بنابراین، این مداخله به‌عنوان رویکردی مؤثر برای مدیریت جامع درد مزمن همراه با مشکلات هیجانی قابل توصیه است.