فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مساجد در کشورهای اسلامی‌، مراکز کانونی اتصال فرهنگ عامه به فرهنگ دینی و اسلامی‌هستند؛ هرچه این ارتباط و تعاملِ دوسویه، مستمر و مستحکم باشد، نتایج حاصل از این تعامل نیز در پیشبرد و پیشرفتِ اهداف فرهنگی و اجتماعیِ جوامع اسلامی و حتی هویتیِ جوامع اسلامی‌ ‌تاثیرگذارتر خواهد بود. ‌یکی از مولفه‌های بسیار مهم در افزایش سطح کیفی این تعاملات دوسویه، معماری مساجد است، که به‌منزلة زبان مشترک میان ایمان، فرهنگ و جامعه عمل می‌کند. پارادایم‌های فکری و فناوری‌های جدید در دورۀ معاصر نقش مهمی ‌در شکل‌گیری و توسعه معماری مساجد معاصر ایران داشته‌اند و طراحی مساجد را دستخوش تغییرات چشمگیری نموده‌اند؛ در همین راستا، این مقاله به تبیین تأثیر متقابل پارادایم‌های فکری پیشرو در معماری مساجد معاصر ایران با هدف ارتقای سطح کیفی بهره‌مندی استفاده‌کنندگان از فضا با توجه به مفهوم سیالیت و استفاده از فناوری‌های نوین می‌پردازد و در راستای نیل به هدف مذکور، از روش تحلیل کیفیِ منابع علمی‌و معتبرِ در دسترس و گردآوری داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامة ساختاریافته بهره می‌برد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، که پارادایم‌های فکری پیشرو، به‌ویژه رویکردهای سیال و فناورانه، تأثیر مثبتی بر کیفیت تجربه کاربری و احساس تعلق افراد به فضاهای مذهبی دارند. این مطالعه درنهایت پیشنهاداتی درجهتِ بهبود طراحی مساجد معاصر با توجه به‌یافته‌های پژوهش و تطبیق آن با نیازهای فرهنگی و زیباشناختی جامعه امروز، ارائه می‌کند.