فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اختلال طیف اوتیسم معمولاً با دشواری در درک و تفسیر نشانه‌های هیجانی–اجتماعی، ضعف در توجه مشترک (توجه به آنچه دیگران به آن توجه می‌کنند) و ناتوانی در فهم روانِ افکار و احساسات دیگران شناخته می‌شود؛ پیامدی که تعامل‌های روزمره، شکل‌گیری رابطه و انعطاف‌پذیری ارتباطی را محدود می‌کند. از آنجا که کودکان و نوجوانان مبتلا به اوتیسم بیش از همسالان خود در معرض اضطراب—به‌ویژه اضطراب اجتماعی—و کمبود مهارت‌های اجتماعی قرار دارند، شناسایی و مداخله بر عوامل مرتبط با این حوزه‌ها برای تشخیص دقیق‌تر و درمان مؤثرتر ضروری است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی روش آموزشی–درمانی تیچ (TEACCH) بر رشد مهارت‌های اجتماعی و کاهش اضطراب اجتماعی کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم بود. در یک طرح نیمه‌آزمایشی، 30 کودک و نوجوان 6 تا 18 ساله با اوتیسم سطح 1 به روش در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام 15 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش 11 جلسه تیچ را (هفته‌ای 3 جلسه 90 دقیقه‌ای) دریافت کرد و هر دو گروه در دو مرحله از نظر مهارت‌های اجتماعی و اضطراب اجتماعی ارزیابی شدند. نتایج تحلیل کوواریانس یک‌راهه نشان داد تیچ به‌طور معناداری موجب بهبود مهارت‌های اجتماعی و ابعاد آن شامل مسئولیت‌پذیری، احترام، دوست‌یابی و مشارکت می‌شود؛ همچنین کاهش اضطراب اجتماعی در گروه دریافت‌کننده مداخله مشاهده شد. بنابراین، به‌کارگیری تیچ می‌تواند به‌عنوان رویکردی کارآمد در ارتقای مهارت‌های اجتماعی و کاهش اضطراب اجتماعی کودکان مبتلا به اوتیسم مورد استفاده قرار گیرد.