بررسی تطبیقی سبک روح¬الارواح سمعانی و کشف¬الاسرار میبدی (در سه سطح زبانی، ادبی و فکری)

نویسندگان

1 دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جنوب

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی،واحد تهران جنوب ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران ،ایران.

3 Department of English, Islamic Azad University , South Tehran Branch, Tehran, Iran

doi
چکیده

روح¬الارواح سمعانی و کشف¬الاسرار میبدی دو اثر در ادبیات عرفانی فارسی هستند که اوّلی به شرح اسماءالحسنی می¬پردازد و دومی تفسیر قرآن کریم است‌‌. با وجود این که اساس کار دو نویسنده با یک¬دیگر متفاوت است می¬توان گفت میبدی در تفسیر خود از روح¬الارواح سمعانی تأثیر پذیرفته است و نثر میبدی، از نظر ویژگی¬های سبکی شباهت زیادی به¬ویژه در نوبت الثالثه، به نثر روح¬الارواح دارد‌‌. نثر آهنگین و مسجّع سمعانی در روح¬الارواح، تأثیر شگفت¬انگیز بر نثر میبدی داشته است‌‌. نگارندگان در این پژوهش به این نتیجه رسیده است که تشابهاتی در سه سطح زبانی، ادبی و فکری میان روح¬الارواح و کشف¬الاسرار وجود دارد‌‌. کاربرد واژه‌های سرۀ فارسی و ایجاز در کلام از شباهت¬های زبانی دو کتاب است‌‌. استفاده از صنایع ادبی مثل سجع، تمثیل، تشبیه، استعاره و بهره¬گیری از شیوۀ مناظره و شعر در خلال نثر از اشتراکات ادبی این دو کتاب است‌‌. درنهایت، بیان مطالب به شیوۀ واعظان و مجلس¬گویان و تأثیر از مکتب عارفانۀ ابوسعید ابوالخیر و پرهیز از تعصّبات خشک و زاهدانه از مشترکات فکری سمعانی و میبدی است.