پایش سواد دیجیتالی دانشجویان تحصیلات تکمیلی بر اساس عناصر چارچوب صلاحیت‌های سواد دیجیتالی یونسکو

نویسندگان

1 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه زابل، زابل. ایران.

2 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه زابل، زابل. ایران.

doi
10.22059/jlib.2024.370073.1718
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر ارزیابی، مقایسه و تحلیل سواد دیجیتالی دانشجویان تحصیلات تکمیلی بر اساس چارچوب صلاحیت‌های سواد دیجیتالی یونسکو است. روش پژوهش: پژوهش از نظر رویکرد آمیخته و از نظر هدف کاربردی است و در قالب پیمایش و با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. بخش کیفی با تحلیل محتوای کیفی عناصر چارچوب سواد دیجیتالی یونسکو و با ابزار سیاهه‎وارسی با تکیه ‌بر تکنیک گال؛ و بخش کمی با استفاده از نسخه 25 نرم‏افزار اس‌پی‌اس‌اس و آزمون‌های تی‌تست تک‌نمونه‏ای و لوین انجام شده است. داده‌های کمی با ابزار پرسشنامه‏ گردآوری شده و جامعه آماری پژوهش دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه سیستان و بلوچستان در دو حوزه علوم انسانی و علوم پایه بودند که پس از محاسبه واریانس با روش‌های نمونه‌گیری سهمیه‌ای در دسترس و غیرتصادفی 148 نفر برآورد شد. یافته‌ها: از بخش کیفی پژوهش 5 مؤلفه اصلی به عنوان مؤلفه‏های اصلی چارچوب سواد دیجیتال یونسکو حاصل آمد که از میان آن‌ها بر اساس نتایج بخش کمی میزان تسلط جامعه پژوهش به مؤلفه «دیجیتال پژوهی» با بیشترین میانگین (217/3) در حد متوسط و «مؤلفه ایمنی محیط دیجیتال» (3552/) با کمترین میزان میانگین در حد کم ارزیابی شده است. نتایج آزمون لوین (635 /0) میان سطح سواد دیجیتالی جامعه پژوهش در دو حوزه علوم انسانی و علوم پایه تفاوت معناداری را نشان نداد. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از این پایش می‌تواند در توجه جدی‌تر و گنجانده شدن صریح‌تر مؤلفه‌های مهارت‌های سواد دیجیتالی در برنامه‌های آموزشی دانشگاه‌ها مؤثر واقع شود. ره‌آورد توجه به این مهم آموزش مستمر و روزآمد مهارت‌های سواد دیجیتالی به دانشجویان و ایجاد زمینه توانمندسازی مخاطبان بر اساس دستورالعمل‌ها و چارچوب‌های نوین بین‌المللی خواهد بود.