تحلیل و بررسی گفتمان شناختی اشعار ادبیّات مقاومت و دفاع مقدّس بر اساس نظریۀ لاکلا و موفه (مطالعۀ موردی اشعار سید حسن حسینی و قیصر امینپور)
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
2 استادیار دانشگاه حکیم سبزواری، زبان و ادبیات فارسی
3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی
4 استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد تربتحیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربتحیدریه، ایران.نویسنده مسئول
doi
چکیده
با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 شاعرانی سوار بر قطار انقلاب شدند که امروزه با عنوان شاعران انقلاب شناخته میشوند. رویداد مهمّ دیگر، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران بود که باعث پدیداری گروهی دیگر از شاعران تحت عنوان «شاعران دفاع مقدّس» گردید. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانهای با هدف بررسی و مقایسۀ مؤلّفههای ادبیّات مقاومت در فرآیند شکلگیری و رشد شعر پس از انقلاب صورت گرفته است. از شاعران انقلاب، سیّد حسن حسینی و از میان شاعران دفاع مقدّس، قیصر امینپور را به علّت پرمخاطب بودن آنها نسبت به دیگر شاعران همگروه، برگزیدهایم. روش کار بدینسان است که با توجّه به نظریه تحلیل گفتمان لاکلا و موفه، از میان شش دال گفتمانی مطرح در ادبیّات مقاومت، چهار دال گفتمانی اسلام، مبارزه، میهن و آزادی را در شعر مقاومت دو شاعر مورد بررسی قرار دادهایم و مؤلّفههای مورد نظر، در آنها مقایسه شده است. نتایج نشان داد که چهار دال گفتمانی یادشده از شاخصترین مؤلفههای شعر هردو شاعر و وجه اشتراک عمدۀ آنهاست ولی در دالهای مرکزی و شناور یکسانیها و دگرسانیهایی گوناگونی دارند.