فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از نویسندگان قرن ششم هجری روزبهان بقلی شیرازی است که در اثر عرفانی خود ـ عبهرالعاشقین ـ با استفادۀ فراوان از آیات و احادیث، سخنش را تأثیرگذار و کارکرد عرفانی آن را برجسته کرده است. روزبهان در این اثر با استفاده از تأویل غیرمستقیم به لایه‌‌‌‌های باطنی آیات اشاره کرده و تجربیات عرفانی خود را به مخاطب منتقل نموده است. او با اقتباس آیات اقدام به تأویل عرفانی آن‌ها کرده است، آیات قرآنی و احادیث نبوی به‌عنوان تأیید و تأکید معنی قبل به‌کار رفته‌اند. استفادۀ خاص و گسترده از آیات و احادیث بر رونق و تأثیر کلام او افزوده است و این‌گونه امکان تعلیم مفاهیم عرفانی برای او به وجود آمده است. این مقاله بر آن است تا با ارائۀ توضیحاتی در باب کارکرد اقتباس آیات و احادیث در عبهرالعاشقین، تأثیر و عملکرد تأویل در این کتاب را تبیین کند. از نتایجی که در بررسی آیات و احادیث به‌کار برده شده، در نثر عبهرالعاشقین حاصل آمده است، بهره‌مندی روزبهان از آیات و احادیث در عبهرالعاشقین و تأویل عرفانی آیات با توجه به لایۀ باطنیشان، باعث تأثیرگذاری بیشتر کلام بر مخاطب و تبدیل آن به یک اثر اخلاقی ـ عرفانی شده است که جنبۀ تربیتی آن بسیار حائز اهمیت است.