گفتمان قدرت در داستانهای«شهری چون بهشت»،«سنگهای شیطان » و «دختر حاجیآقا» بر اساس دیدگاه میشل فوکو
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان وادبیات فارسی ،دانشکده ادبیات وعلوم انسانی ،واحد آبادان ، دانشگاه آزاد اسلامی ،آبادان ، ایران
doi
چکیده
میشل فوکو در سال 1926 در فرانسه به دنیا آمد و در میانسالی نظریه گفتمان و قدرت را مطرح کرد. در دیدگاه او رابطهای بین قدرت، معرفت و حقیقت و این که چگونه قدرت میتواند از زبان ناشی شود و در نوشتن و چگونه نوشتن و چه نوشتن مؤثر افتد وجود دارد. این جستار به جستجوی عناصر قدرت و گفتمان بر اساس نظریه میشل فوکو پرداخته است و ابتدا به فمینیسم و مبانی نظری قدرت و گفتمان و سپس به تبیین اندیشههای فوکو و قدرت و گفتمان در نوشتههای ادبی پرداخته است و سپس سه داستان کوتاه «شهری چون بهشت» سیمین دانشور، «سنگهای شیطان» منیرو روانی پور و «دختر حاجیآقا» از زهرا کدخدایان را بر اساس گفتمان فوکو تحلیل میکند. در این پژوهش با خلاصهای از این سه داستان به تبیین عناصر نهفته قدرت در بین گفتمانها میپردازیم تا مشخص شود که فضای حاکم بر این داستانها و چگونگی شکلگیری آنها بر اساس قدرتهای اجتماعی و فرهنگی و قدرت مرد سالارانه و طبقاتی، جغرافیایی، سنتی، خرافی و خانواده و... چگونه بوده است. در این میان فضای سنتی و دور از اندیشههای تجددگرایانه مهمترین مشخصه اینگونه داستانهاست.
