رابطه سبك¬هاى هويت با مسئوليت¬يذيرى: نقش میانجی ادراک شایستگی

نویسندگان

1 دانش آموخته دانشگاه تبریز، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد گروه روانشناسی دانشگاه تبریز ، تبریز ، ایران.

3 استاد گروه روانشناسی دانشگاه تبریز ، تبریز ، ایران.

doi
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش واسطه‌ای ادراک شایستگی در ارتباط سبک‌های هویت و مسئولیت‌پذیری در دانشجویان دانشگاه تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ انجام شد. از این جامعه تعداد ۳۷۸ نفر به روش تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها، از پرسشنامه‌های سبک هویت (برزونسکی، 1992)، ادراک شایستگی (هارتر، 1982) و مسئولیت‌پذیری (گاف، 1986) استفاده شد. تحلیل داده­ها با استفاده از مدل معادلات ساختاری نشان داد؛ سبک‌های هویت اطلاعاتی و هنجاری با مسئولیت‌پذیری رابطه مثبت دارند p < 0/05))، سبک هویت اجتنابی با مسئولیت‌پذیری رابطه منفی دارد p < 0/05))، سبک‌های هویت اطلاعاتی و هنجاری با ادراک شایستگی رابطه مثبت دارند p < 0/05)) و سبک هویت اجتنابی با ادراک شایستگی رابطه منفی دارد p < 0/05)). بررسی اثرات واسطه‌ای نشان داد که سبک‌های هویت اطلاعاتی و هنجاری از طریق تقویت ادراک شایستگی به‌طور غیرمستقیم مسئولیت‌پذیری را افزایش می‌دهند (p < 0/05)؛ در حالی که سبک اجتنابی از این طریق مسئولیت‌پذیری را کاهش می‌دهد (p = 0/05). این تحقیق بر اهمیت ادراک شایستگی در تقویت مسئولیت‌پذیری و پرورش ویژگی‌های مثبت شخصیتی از طریق سبک‌های هویت تأکید دارد. نتایج نشان می‌دهد که تقویت این ادراک می‌تواند رشد فردی دانشجویان را بهبود داده و تعاملات اجتماعی و روابط بین‌فردی آنان را ارتقا دهد. این یافته‌ها مبنایی برای طراحی برنامه‌های آموزشی و درمانی در دانشگاه تبریز فراهم می‌کند و تأکید دارد که ایجاد محیط‌های حمایتی و برنامه‌های مبتنی بر تقویت ادراک شایستگی برای دانشجویان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.