بررسی رابطه ی عوامل مخاطره آمیز مرتبط با خانواده با نگرش به مصرف مواد در دانش آموزان دوم متوسطه: نقش واسطه ای ویژگی شخصیتی روان رنجوری

نویسندگان

1 اسناد روانشناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

2 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

3 دانشیار روانشناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

doi
https://doi.org/10.61186/jsp.1184679
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رابطه­ی عوامل خانواده (سازمان نایافتگی مذهبی، طبقه اقتصادی، تسهیلگری فرهنگ بومی و سبک فرزندپروری سهل­گیر) با نگرش به مصرف مواد در دانش­آموزان دوم متوسطه شهرستان خرم­آباد با نقش واسطه­ای ویژگی­ شخصیت روان­رنجوری انجام گرفت. روش پژوهش همبستگی از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه پژوهش شامل همه­ی دانش­آموزان دوم متوسطه شهرستان خرم­آباد بود که در سال تحصیلی 1402 – 1401 مشغول به تحصیل بودند. با توجه به  متغیرهای پژوهش و خرده مقیاس­های آنها 340 دانش­آموز به عنوان نمونه انتخاب گردید. روش نمونه گیری طبقه­ای نسبی بود. همچنین، ابزار اندازه­گیری شامل پرسشنامه­های استاندارد باورهای دینی (1389)، پایگاه اجتماعی – اقتصادی قدرت­نما (1993)، سبک­های فرزند پروری بامریند (2004)، شخصیت کاستا و مک کری (1992)، نگرش به اعتیاد نظری (1380) و پرسشنامه محقق ساخته باورهای فرهنگی بومی بود. در پایان نتایج نشان داد که بین مسیرهای مستقیم، سبک فرزندپروری سهل­گیر (5.455t= و 0.000P-Value =)، تسهیل­گری فرهنگ بومی (2.991t= و 0.003P-Value =)، سازمان نایافتگی مذهبی (3.792t= و 0.000P-Value =)، طبقه اقتصادی (2.614t= و 0.009P-Value =) و روان­رنجوری (7.149t= و 0.000P-Value =) به نگرش به مصرف مواد رابطه معناداری وجود دارد. همچنین بین سبک فرزندپروری سهل­گیر، تسهیل­گری فرهنگ بومی، و سازمان نایافتگی مذهبی و روان­رنجوری رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد. همچنین تسهیل­گری فرهنگ بومی به نگرش مصرف مواد (4.220t= و 0.000 P-Value =)، سازمان نایافتگی مذهبی (3.137t= و 0.002P-Value =) و سبک فرزندپروری سهل­گیر (6.707t= و 0.000P-Value =) با نقش واسطه­ای روان­رنجوری رابطه معناداری وجود دارد. بنابراین شناسایی عوامل مخاطره آمیز و تقویت عوامل محافظت کننده مرتبط با خانواده می­تواند، نفش پیشگیری از اعتیاد را میان دانش­آموزان دوم متوسطه ایفا کند.