بررسی رابطه ی عوامل مخاطره آمیز مرتبط با خانواده با نگرش به مصرف مواد در دانش آموزان دوم متوسطه: نقش واسطه ای ویژگی شخصیتی روان رنجوری
نویسندگان
1 اسناد روانشناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
2 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
3 دانشیار روانشناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
doi
https://doi.org/10.61186/jsp.1184679چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رابطهی عوامل خانواده (سازمان نایافتگی مذهبی، طبقه اقتصادی، تسهیلگری فرهنگ بومی و سبک فرزندپروری سهلگیر) با نگرش به مصرف مواد در دانشآموزان دوم متوسطه شهرستان خرمآباد با نقش واسطهای ویژگی شخصیت روانرنجوری انجام گرفت. روش پژوهش همبستگی از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه پژوهش شامل همهی دانشآموزان دوم متوسطه شهرستان خرمآباد بود که در سال تحصیلی 1402 – 1401 مشغول به تحصیل بودند. با توجه به متغیرهای پژوهش و خرده مقیاسهای آنها 340 دانشآموز به عنوان نمونه انتخاب گردید. روش نمونه گیری طبقهای نسبی بود. همچنین، ابزار اندازهگیری شامل پرسشنامههای استاندارد باورهای دینی (1389)، پایگاه اجتماعی – اقتصادی قدرتنما (1993)، سبکهای فرزند پروری بامریند (2004)، شخصیت کاستا و مک کری (1992)، نگرش به اعتیاد نظری (1380) و پرسشنامه محقق ساخته باورهای فرهنگی بومی بود. در پایان نتایج نشان داد که بین مسیرهای مستقیم، سبک فرزندپروری سهلگیر (5.455t= و 0.000P-Value =)، تسهیلگری فرهنگ بومی (2.991t= و 0.003P-Value =)، سازمان نایافتگی مذهبی (3.792t= و 0.000P-Value =)، طبقه اقتصادی (2.614t= و 0.009P-Value =) و روانرنجوری (7.149t= و 0.000P-Value =) به نگرش به مصرف مواد رابطه معناداری وجود دارد. همچنین بین سبک فرزندپروری سهلگیر، تسهیلگری فرهنگ بومی، و سازمان نایافتگی مذهبی و روانرنجوری رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد. همچنین تسهیلگری فرهنگ بومی به نگرش مصرف مواد (4.220t= و 0.000 P-Value =)، سازمان نایافتگی مذهبی (3.137t= و 0.002P-Value =) و سبک فرزندپروری سهلگیر (6.707t= و 0.000P-Value =) با نقش واسطهای روانرنجوری رابطه معناداری وجود دارد. بنابراین شناسایی عوامل مخاطره آمیز و تقویت عوامل محافظت کننده مرتبط با خانواده میتواند، نفش پیشگیری از اعتیاد را میان دانشآموزان دوم متوسطه ایفا کند.