فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اختالل نافرمانی مقابلهای نوعی اختالل رفتاری است که اغلب در کودکان مشاهده میشود. کودکانی که دچار اختالل نافرمانی مقابلهای هستند مجموعه ای از رفتارهای همراه با خشونت، نافرمانی، لجبازی و خشم در مقابل کسانی که در موضع قدرت قرار دارند را نشان میدهند. این کودکان به شدت نسبت به واکنش دیگران حساس بوده و در مقابل دستورها و درخواستهای دیگران مقاومت میکنند و به بحث و نافرمانی میپردازند. کودکان نافرمان در اجتماعاتی مانند جمع دوستان، هم کالسیها و حتی در سنین باالتر در جامعه شغلی نیز با مشکالت گستردهای مواجه میشوند. از این رو، هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین میزان اثربخشی آموزش مدیریت رفتار والدین بر خودکارآمدی والدینی، تنیدگی والدگری و عملکرد خانواده مادران دانشآموزان دارای نافرمانی مقابلهای بود. جامعه آماری شامل کلیۀ مادران دانشآموزان دختر و پسر مقطع ابتدایی دارای نافرمانی مقابلهای مراجعه کننده به مراکز مشاوره و روانشناسی در سال 1398 در شهر اهواز بود. به این منظور تعداد 30 مادر دانشآموزان دارای نافرمانی مقابلهای به صورت هدفمند انتخاب شدند، و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی )15 نفر( و کنترل )15 نفر( قرار داده شدند. روش تحقیق از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. برای گردآوری داده ها از ابزارهای پرسشنامه عالئم مرضی کودکان و نوجوانان هاشمی و همکاران )1387 ،)خودکارآمدی والدینی دومکا و همکاران )1996 ،)تنیدگی والدگری آبیدین )1992 )و عملکرد خانواده اپشتاین، بیشاب و لوین )1983 )استفاده شد. آموزش مدیریت رفتار والدین کازدین )2005 )طی 9 جلسه 60 دقیقهای برای گروه آزمایشی اجرا شدو بهگروه کنترل، آموزشی داده نشد. برای تحلیل دادهها از روش تحلیل کواریانس چندمتغیری )مانکووا( و تحلیل کواریانس تک متغیری )آنوا( استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش مدیریت رفتار والدین بر بهبود خودکارآمدی والدینی، کاهش تنیدگی والدگری و بهبود عملکرد خانواده مادران دانشآموزان دارای نافرمانی مقابلهای .)P<0.001( بود اثربخش