فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر عوامل اجتماعی مؤثر بر استعداد کودکان پیش‌دبستانی به روش مرور نظام‌مند بود. در انجام این پژوهش از مقالات مرتبط موجود در پایگاه های علمی معتبر انگلیسی نظیر Google scholar، Science direct،Scopus، Pubmed، springer link ، liebertpub، researchgate و همچنین پایگاه های معتبر فارسی همچون مگیران، ایرانداک، سیویلیکا و پرتال جامع علوم انسانی استفاده شد. این پژوهش مروری-توصیفی بود و از بین کلیه مطالعات انجام شده در ارتباط با نقش عوامل اجتماعی موثر بر استعداد، مقالات موجود در طی 5 سال اخیر (از سال 2020 تا 2025) با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. در نهایت 28 متن اصلی به عنوان نمونه های این پژوهش و با استفاده از ابزار ترسیم داده ها استخراج و طبقه بندی شده و با تحلیل محتوا و روش سنتز روایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. تعداد 10 عامل اجتماعی موثر بر استعداد کودکان پیش دبستانی شناسایی شد که شامل خانواده، نقش وضعیت اقتصادی-اجتماعی، کیفیت آموزش، تعاملات اجتماعی با همسالان، رسانه های نوین و فناوری، مدل های فرهنگی و اجتماعی، مدرسه و سیستم آموزشی، حمایتهای اجتماعی و شبکه های حمایتی، تغییرات اجتماعی و بحران ها، محیط اجتماعی بودند. یافته‌های پژوهش نشان داد که شکوفایی استعدادهای کودکان پیش‌دبستانی تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اجتماعی قرار دارد. وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده، تحصیلات والدین، کیفیت برنامه‌های آموزشی پیش‌دبستانی و دسترسی به منابع یادگیری غنی، رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی کودکان را مستقیماً شکل می‌دهند. تعامل مثبت با همسالان، استفاده هدفمند از رسانه‌ها، الگوهای فرهنگی و نگرش‌های جنسیتی، مشارکت والدین در آموزش و کیفیت سیاست‌گذاری‌های آموزشی و حمایتی نیز به تقویت انگیزه، خودکارآمدی، خلاقیت و توسعه استعداد کودکان کمک می‌کنند. بنابراین می توان نتیجه گرفت شناسایی زودهنگام توانمندی‌ها، بهره‌مندی از خدمات تخصصی روان‌شناختی و طراحی محیط‌های یادگیری متناسب با تفاوت‌های فردی، از دیگر الزامات کلیدی در حمایت از رشد استعدادها هستند. این یافته‌ها ضرورت اتخاذ رویکردی جامع، چندبعدی و عدالت‌محور در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های مرتبط با دوره کودکی زودهنگام را تأکید می‌کنند.