نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین اجتناب تجربی با انزوای اجتماعی و اعتیاد به گوشی همراه در نوجوانان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره گرایش توانبخشی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

در عصر دیجیتال کنونی، گوشی‌های همراه به یکی از ابزارهای اصلی ارتباطی و تفریحی تبدیل شده‌اند، به‌طوری‌که استفاده مفرط از آن‌ها به یک چالش جدی برای نوجوانان تبدیل شده است. اعتیاد به گوشی همراه و انزوای اجتماعی دو پدیده‌ای هستند که به‌طور فزاینده‌ای در میان این گروه سنی مشاهده می‌شوند و می‌توانند تأثیرات منفی قابل توجهی بر سلامت روان و کیفیت زندگی آن‌ها داشته باشند. اجتناب تجربی، به‌عنوان یک استراتژی مقابله‌ای، می‌تواند نقش مهمی در این فرآیند ایفا کند. نوجوانانی که به‌دلیل احساسات منفی و تجربیات ناخوشایند، به اجتناب از موقعیت‌ها و احساسات خود می‌پردازند، ممکن است به استفاده بیش از حد از گوشی‌های همراه روی آورند تا از مواجهه با این احساسات دوری کنند. این اجتناب می‌تواند منجر به افزایش انزوای اجتماعی و در نهایت اعتیاد به گوشی همراه شود. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین اجتناب تجربی با انزوای اجتماعی و اعتیاد به گوشی همراه در نوجوانان انجام شد. روش پژوهشی توصیفی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه نوجوانان منطقه 4 تهران بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 200 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و به پرسشنامه های اعتیاد به گوشی همراه (اون  وهمکاران، 2013)، تنظیم شناختی هیجانی (گرانفسکی و همکاران، 2001)، پرسشنامه انزوای اجتماعی کالیفرنیا و پرسشنامه اجتناب تجربی(گامز و همکاران، 2011) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-26 و AMOS-24 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین اعتیاد به گوشی همراه با انزوای اجتماعی، تنظیم شناختی هیجان و اجتناب تجربی همبستگی معناداری وجود دارد و همچنین بررسی روابط غیرمستقیم نیز نشان داد که مدل پیشنهادی پژوهش از برازش لازم برخودار است و تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین اجتناب تجربی و انزوای اجتماعی و اعتیاد به گوشی همراه نقش میانجی دارد. این یافته‌ها اهمیت تنظیم شناختی هیجان را به‌عنوان یک عامل کلیدی در درک و مدیریت اعتیاد به گوشی همراه و انزوای اجتماعی در نوجوانان برجسته می‌کند. به‌ویژه، نشان می‌دهد که تقویت مهارت‌های تنظیم هیجان می‌تواند به کاهش اجتناب تجربی و در نتیجه به کاهش انزوای اجتماعی و اعتیاد به گوشی همراه کمک کند.